تاسیسات و تجهیزات الکتریکی

مطالب مفید برای علاقمندان مهندسی برق، حفاظت، کنترل و ابزار دقیق

تست Hi Pot

تست HI POTبا نشان دادن میزان جریان نشتی ، نشان می دهد که آیا شکست دی الکتریک در مجموعه هادی وجود دارد یا نه؟ 

تست HI POT با نشان دادن میزان جریان نشتی ، نشان می دهد که آیا شکست دی الکتریک در مجموعه هادی وجود دارد یا نه؟

واژه HIPOT یا HI POT مخفف واژه HIGH POTENTIAL است.

برای اینکه بدانیم تست HI POT چیست و چگونه انجام می شود، لازم است در ابتدا تئوری تست HI POT را تشریح کنیم. گاهی اوقات این تست، تست استقامت دی الکتریک نامیده می شود و به منظور تشخیص قدرت عایقی بین حامل های جریان فشار قوی و متعلقات آنها بکار می رود. این تست با اعمال یک ولتاژ بالا به هادی ها و متعلقات آنها انجام می گیرد و میزان جریان نشتی جاری شده بین عایق اندازه گیری می شود. بر طبق نظریه اگر یک مقدار ولتاژ بالاتر از ولتاژ نامی هادی به عایق اعمال گردد و بدون اینکه شکست (که نتیجه آن جریان نشتی بزرگی می باشد) اتفاق بیفتد، آنرا تحمل کند آنگاه هادی مورد تست در شرایط کار نرمال خود بدون هیچ مشکلی راه اندازی می گردد. این تست بر روی کابل های ولتاژ بالا و باسبار ها صورت می گیرد. 

تست HI POT با نشان دادن میزان جریان نشتی ، نشان می دهد که آیا شکست دی الکتریک در مجموعه هادی وجود دارد یا نه؟ ذکر این نکته ضروری است که در برخی شرایط از بهترین عایق ها هم می تواند مقداری جریان عبور کند.  گاهی اوقات ممکن است با اعمال ولتاژی کمتر از ولتاژ نامی نیز مقدارکمی جریان نشتی وجود داشته باشد. این جریان نشتی می تواند ناشی از عواملی مانند ظرفیت خازنی عایق، مقاومت عایق، پدیده کرونا و تاثیرات الکتروشیمیایی باشد. اما  اگر کابل یا مجموع هادی مورد تست، آسیب دیده یا زدگی داشته باشد، مقدار جریان نشتی بسیار زیاد خواهد بود.و این امر میتواند به شخصی که در نزدیکی محل آسیب دیده قرار گرفته است، صدمه وارد نماید. اگر در فرایند ساخت کابل یا در بقیه مراحل مانند حمل و نقل، کابل کشی ، مفصل زنی ، سر کابل زنی و ... آسیبی به کابل و عایق آن وارد شده یا منفذ یا ناخالصی در کابل وجود داشته باشد ، احتمال صدمه دیدن آن قسمت از کابل در حالتی که در سرویس است، در اثر نشت جریان وجود دارد; و به کابل و تاسیسات آسیب های جبران ناپذیری وارد می گردد. و تست HI POTبهترین راه تشخیص موارد فوق می باشد. این تست می تواند عایق کم، سوراخ بودن کابل، پیچش ناکافی سیم (هادی کابل)، له شدگی کابل و... را نیز تشخیص دهد.

مشخصات تست HI POT

این تست می تواند با اعمال ولتاژ AC یا DC انجام گیرد. تست با هر کدام از روشهای اعمال ولتاژ (DC , AC) مزایا و معایب خاص خود را داراست. و در واقع به تجهیز مورد تست وابسته است.

مزایای تست DC

این تست با یک سطح جریان بسیار کوچک، مصرف توان کمتر و خطر کمتر برای اپراتور انجام می گیرد. جریان نشتی اندازه گیری شده، تصویر واقعی تری از جریان واقعی است. برای تست برخی از مدارها که در آنها از دیود، خازن و ... استفاده شده است ، فقط از این روش می توان استفاده کرد.

 مزایای تست AC

 به علت تغییر مرتب پلاریته شکل موج اعمالی، نیازی به افزایش آهسته ولتاژ نیست.

پس از اتمام تست نیازی به تخلیه الکتریکی تجهیز مورد تست نیست.

این تست در هر دو پلاریته به عایق استرس اعمال می کند. 

تفاوت بین شکل موج های AC وDC ما را مجبور به اعمال روشهای متفاوت برای انجام تست می کند. اصول انجام تست با روشهای فوق یکسان است و کافیست اپراتور رابطه بین شکل موج DC و معادل AC آنرا محاسبه کند.شکل موج AC غالباً به صورت مقدار موثر(RMS : Root Mean Squared) بیان می شود. توسط این مقدار موثرAC، مقدار انرژی موثر مشابهی مانند شکل موج شکل موج DC در یک ولتاژ مشابه فراهم می شود.به عنوان مثال مقدار انرژی موثر یک منبع 25 ولت DC و یک منبع ولتاژ AC با مقدار ولتاژ موثر 25 ولت مشابه است.

مقدار کمی شکل موج RMS در برق AC در نقطه Peak شکل موج سینوسی به مراتب بیشتر است. در حقیقت بین ولتاژ پیک اندازه گیری شده و مقدار RMS رابطه زیر وجود دارد:

Vpeak =√2 * Vrms

از آنجا این تست همواره با خطر همراه است، قبل از انجام تست لازم است برای ایمنی بیشتر شخص و تجهیزات تدابیری اندیشیده شود. و برای انجام تست طبق دستورالعمل کارخانه سازنده آن دستگاه خاص عمل گردد.  

روش انجام این تست طبق استاندارد IEC 502-2ویرایش 5-1998 به صورت زیر است:

تست DC: توسط دستگاه HI POT یک ولتاژ  DCمعادل چهار برابر ولتاژ نامی فاز، به مدت 15 دقیقه به کابل ها اعمال می گردد. در صورت سلامت کابل یا تجهیز مورد تست، میزان جریان نشتی ماکزیمم نباید از 5 mA بیشتر شود (3.5 mA rms).

برای یک کابل سه Core مطابق شکل عمل می شود. (دو تا از Core-ها، اسکرین و آرمور کابل به هم وصل شده و زمین می شوند.) این عمل در مراحل بعد برای بقیه Core- ها نیز بکار می رود.

 ولتاژ فوق را باید به تدریج اعمال نمود.(حدود دو دقیقه)

تست AC: در روش AC تست HI POT به دو روش صورت می گیرد:

1-     به مدت 5 دقیقه ولتاژی معادل ولتاژ خط (فاز به فاز) بین یکی از هادی ها و شیلد و دیگر هادی ها اعمال می شود.

2-     ولتاژی برابر با ولتاژ نامی، به مدت 24 ساعت و همانند شرایط بهره برداری به کابل اعمال می گردد.

  
نویسنده : صادق شهامتی ; ساعت ٢:۳٤ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٩ دی ۱۳٩٠
تگ ها : hi pot

مرجع تجهیزات پست

یک مرجع خلاصه و طبقه بندی شده برای آشنایی با تجهیزات مورد استفاده در پست های فشار قوی: http://www.hka.ir/up/post.PDF

  
نویسنده : صادق شهامتی ; ساعت ٢:۱٧ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٩ دی ۱۳٩٠
تگ ها :

محاسبات مربوط به کابل

کابل فشار قوی 1*300 XLPE/SWA/PVC مطابق استاندارد BS 5467  :

http://www.faberkabel.de/upload/datenblaetter/Datenblaetter/EN/DBL_BS5467.PDF

  
نویسنده : صادق شهامتی ; ساعت ۱:٤٩ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٩ دی ۱۳٩٠
تگ ها : xlpe ، swa ، pvc

آشنایی با نرم افزار Excell

تعریف صفحه گسترده : صفحه گسترده این امکان را فراهم می نماید که داده ها را بصورت سطرو ستون وارد نمائید .بعد از وارد کردن داده ها عملیاتی نظیر محاسبات ، مرتب سازی و فیلتر نمودن را روی آنها انجام داده، همچنین میتوان این داده ها را چاپ کرده و نمودار هایی بر اساس آنها ایجاد کرد.

انواع صفحه گسترده :

اولین صفحه گسترده VisiCalc در سال 1978 به بازار آمد. این صفحه گسترده از نخستین "برنامه های کاربردی عالی " محسوب میشد. لوتوس 1و2و3 در سال 1983 به بازار آمد و برای مدت طولانی بیشترین سهم بازار را به خود اختصاص داد. کواتروپرو و اکسلExcel در سال 1987 به بازار معرفی شدند که هر دو تحت محیط گرافیکی Windows عمل میکردند.

ورود به محیط Excel :

Excel جزء نرم افزار های گروه Office میباشد . نرم افزار های Office نصبی میباشند. پس به طور پیش فرض در منوی Program قرارمیگیرند. برای ورود به محیط Excel مسیر زیر را طی میکنیم :

Start/ Programs/ Microsoft Excel

آشنایی با محیط Excel

با اجرای Excel پنجره ای باز می شود که شامل اجزاء زیر است:

1- نوار عنوان برنامه (Title Bar)

نواری است که بالاترین پنجره محسوب می شود . این نوار شامل نام محیط (Microsoft Excel) و نام Book و دکمه های هدایت (Caption Button) که شامل دکمه های مربوط به بست ، بزرگ نمایی و کوچک نمایی پنجره می باشد است .

2- فهرست انتخابی اصلی یا نوار منو (Menu Bar)

منو به معنی لیست انتخاب می باشد و می توانیم دستور مورد نظر را از منو انتخاب کرده، اجرا کنیم.

3- نوار ابزار (Tool Bar)

در زیر نوار منو، نواری وحود دارد که فرمانهای موجود در منوها را به شکل یک ابزار در اختیار کاربر قرار می دهد. بعضی از این ابزارها ممکن است در منوها وجود نداشته باشد. به طور پیش فرض دو نوار ابزار Standard و Formatting فعال هستند.

4- نوار فرمول (Formula Bar)

از این نوار برای ایجاد، ویرایش و نمایش فرمولها استفاده می کنیم. این نوار مختص محیط Excel می باشد.

5- نوار انتخاب صفحه کاری (Sheet Bar) :

در قسمت پایین پنجره کار پوشه نواری وجود دارد که می توان Sheet مورد نیاز برای کارکردن را انتخاب نمود. برروی این نوار عناوینی مثل Shett2 , Sheet1 و ... وجود دارندکه با Click کردن روی هر کدام، کاربرگ مورد نظر باز خواهد شد.

6- سطر وضعیت (Status Bar) :

در پائین ترین قسمت پنجره ، نواری به نام سطر وضعیت وجود دارد که وضعیت جاری برنامه را نمایش می دهد.

فعال کردن نوار ابزراها :

نوار ابزارها را می توان از دو طریق فعال نمود.

1- از طریق منوی View ، گزینه Toolbar

2- بر روی یکی از نوار ابزارها Right Click کنیم.

فعال کردن نوار فرمول و سطر وضعیت:

برای فعال کردن سطر وضعیت و سطر فرمول (Formula Bar) بر روی منوی View ، Click کرده و در کنار گزینه های مربوط به آنها علامت تیک می زنیم .

اصطلاحات صفحه گسترده Excel

1- فایل صفحه گسترده یا کارپوشه یا Work Book یا Book :

به فایل ها در Excel کارپوشه اطلاق می شود. فایل ها در Excel با پسوند XLS ذخیره می شوند .

2- صفحه کاری با کاربرگ یا Work Sheet یا Sheet :

هر فایل Excel از چندین زیرصفحه تشکیل شده است که به آنها کاربرگ گفته می شود . در حقیقت Book مثل یک پوشه بوده و محل نگهداری چند صفحه با نام Sheet است. یعنی اطلاعاتی که ما وارد می کنیم در Sheet ها وارد می شود به طور پیش فرض هر Book شامل سه Sheet است که به طور پیش فرض با اسامی Sheet1 ، Sheet2 و Sheet3 نامیده شده اند.

3- سطر یا Row :

هر Sheet از چندین ردیف یا سطر تشکیل شده است که معمولاً با شماره های 1 و 2 و ... مشخص می شوند.

4- ستون یا Column :

هر Sheet از چندین ستون تشکیل شده است که معمولاً با حروف الفبای A,B و ... مشخص می شوند .

5- ستون یا Column :

محل برخورد یک سطر و ستون خاص در روی Sheet سبب ایجاد فضایی می شود که به آن سلول گفته می شود . این سلولها می توانند شامل مقادیر عددی، کاراکتری ، شیء و ... باشد.

6- نشانی یا آدرس سلول :

هر سلولی در Sheet با نام یا آدرس خاصی مشخص می شود . برای نوستن آدرس هر سلول ابتدا حرف ستون و سپس شماره آن را می نویسیم . مثلاً آدرس E5 با سلول ستون E در سطر پنجم اشاره می کند .

رفتن سریع به یک آدرس:

برای رفتن سریع به آدرس سلول مورد نظر کافی است در اولین کادر خط فرمول (Name Box ) آدرس سلول را تایپ کرده و Enter کنیم.

اصطلاح :

- Namebox : کادری است در نوار فرمول برای ارجاع سریع به یک آدرس ، نامگذاری سلولها و یا یک محدوده ی خاص

- تایپ فارسی : به طور پیش فرض حروف در Excel ، لاتین تایپ می شوند ، برای اینکه بتوانیم فارسی تایپ کنیم کافی است کلیدهای Alt+Shift سمت راست را همزمان فشار دهیم . با انجام این کار آیکن Language در Task bar ، FA را نمایش می دهد.

- فارسی کردن محیط : فارسی کردن محیط با تایپ فارسی متفاوت است . در حالت پیش فرض ستون عنوان سطرها ( 1، 2 ، 3 و ... ) در سمت چپ صفحه است و ستونها از سمت چپ شروع می شوند . در حقیقت شروع Sheet از سمت چپ است که این نشان دهنده ی لاتین بودن محیط است . برای فارسی کردن آن کافی است بر روی آیکن (Sheet Right-to-left) در نوار ابزار Formatting کلیک کنیم . با انجام این کار عنوان سطرها به سمت راست منتقل شده و ستونها از سمت راست شروع می شوند .

کلمات کلیدی :

Work Book : کارپوشه

Work Sheet : کاربرگ

Cell : سلول

Row : سطر

Column : ستون

وارد کردن Data در انواع داده ها و عملگرها

برای اینکه داده ای را در سلولی وارد کنیم ابتدا باید روی آن سلول کلیک کرده و سپس داده مورد نظر را تایپ کنیم ، یادتان باشد که هنوز این دادة وارد شده پذیرفته نشده است برای پذیرفته شدن این داده پس از تایپ آن یکی از اعمال زیر را انجام می دهیم :

1- Enter : داده پذیرفته شده و سلول جاری به طور پیش فرض سلول زیرین می شود .

2- Tab: داده پذیرفته شده و سلول جاری سلول بعدی می شود.

نکته :

سلول بعدی در زمانی که محیط فارسی باشد سمت راست و زمانی که محیط انگلیسی باشد سلول سمت چپ می شود.

Arrow key : داده پذیرفته شده و سلول با توجه به جهت دکمه فشرده شده یکی از سلولهای اطراف می شود .

داده ها در Excel :

داده ها در محیطExcel می توانند اعداد، حروف، تاریخ، زمان و یادداشت باشند که در زیر به شرح تک تک آنها می پردازیم:

(توجه داشته باشید که با فرمت اطلاعات در آینده بیشتر آشنا می شوید و این قسمت فقط برای آشنایی با انواع اطلاعات می باشد. )

انواع داده ها :

1- اطلاعات عددی

کارکردن با اعداد :

Excel تمام اعداد را یکسان فرض می کند. بنابراین دقت زیادی در نمایش اعداد به صورت مبلغ ، تاریخ و کمیت یا هر شکل دیگری از اعداد ندارد. در Excel اعداد را به دو روش می توان وارد نمود:

1- با استفاده از کلیدهای عددی موجود در بالای حروف

2- با استفاده از کلیدهای موجود در سمت راست صفحه کلید ( در صورتی که اعداد این قسمت کار می کنند که کلید Num Lock روشن باشد.)

علاوه بر ارقام 0 تا 9 نمادهای خاص + و - و ، و . و $ و % و E و e را وارد نمود. که در آینده با مفهوم هر یک از این علائم بیشتر آشنا شویم.

عکس العمل Excel نسبت به عدد تایپ شده :

1- اگر طول عدد از سلول کوچکتر باشد تغییری در سلول داده نمی شود.

2- اگر طول عدد به اندازه چند کاراکتر بزرگتر از سلول باشد اندازه سلول بزرگ شده تا عدد در آن بگنجد.

3- اگر طول اعداد برای خانه مورد نظر بزرگ باشد ظاهراً عدد سلولهای بعدی را اشغال می کند ولی بعد از Enter کردن یکی از اتفاقات زیر روی می دهد :

الف – اعداد در نماد علمی نمایش داده می شوند.

ب- عدد گرد می شود .

ج- سلول با علامت # پر می شود. این حالت زمانی اتفاق می افتد که فرمت سلول General نباشد.

تبدیل داده عددی به متنی :

اگر اعدادی که رقم اول آنها صفر است مثل (01234) تایپ کنیم Excel ، صفر را حذف می کند زیرا صفر قبل از عدد معنی ندارد و یا اگر عدد مثبت را به همراه آن تایپ کنیم (مثل 23 +) ، Excel ، + آن را حذف می کند. همچنین اگر 2/6 را تایپ کنیم سلول 6 مارس را نمایش نمی دهد یعنی آن را تبدیل به فرمت تاریخ می کند برای رفع این مشکلات باید عدد را تبدیل به متن کنیم برای این کار می توانیم یکی از علائم زیر را قبل از عدد بنویسیم :

' (آپستروف) : این علامت باعث می شود عدد به همان صورت و با تراز چپ نوشته شود.

" : این علامت باعث می شود عدد به همان صورت و با تراز راست نوشته شود .

^ : این علامت باعث می شود عدد به همان صورت و با تراز وسط نوشته شود.

= : این علامت باعث می شود سلول با عدد تایپ شده پر شود.

1- داده های متنی : می توانیم هر نوع داده متنی را در سلولهای Excel وارد کنیم.

2- داده های نوع تاریخ : می توانیم بدون تنظیم خاصی داده های نوع تاریخ در سلولهای Excel وارد کنیم ، کافی است در سلول تاریخی با فرمت yy/mm/dd یا yy-mm-dd وارد کنیم ، در آینده با قالب بندی های تاریخ آشنا می شویم . با انجام این کار (-) تبدیل به (/) شده و سال به صورت چهار رقمی (19yy) نمایش داده می شود .

3- داده های نوع زمانی : می توانیم بدون تنظیم خاصی داده های نوع زمان در سلولهای Excel وارد کنیم ، کافی است در سلول تاریخی با فرمت hh:mm:ss وارد کنیم ، در آینده با قالب بندی های زمان آشنا می شویم.

2- اطلاعات متنی :

میتوانیم در سلولهای Excel هر متن دلخواهی را چه به فارسی و چه انگلیسی تایپ کنیم.

توانایی Excel برای در نظر گرفتن اعداد مثل متن :

اگر عددی مثل 2/6 را وارد کنیم ، پس از Enter کردن ، Excel، 6 مارس را نمایش میدهد. یعنی این اعداد را به تاریخ در نظر میگیرد. برای اینکه این اعداد با همین قالب نوشته شد قبل از آن علامت (') آپستروف قرار میدهیم. یعنی بنویسیم ( '6/2 )

3- اطلاعات از نوع تاریخ :

اگر در سلول Excel یک تاریخ به فرم dd-mm-yy یا dd/mm/yy وارد کنیم به طور اتوماتیک قالب سلول تبدیل به قالب تاریخ شده و خط فاصله ها تبدیل به ( / ) شده و سال در چهار رقم نمایش داده میشود.

4- اطلاعات از نوع زمان :

میتوانیم در سلول Excel یک زمان را با فرمت H:M:S وارد کنیم که قالب سلول به طور اتوماتیک زمان میشود.

5- اطلاعات از نوع یادداشت :

این نوع اطلاعات توضیحات یا یادداشتهایی هستند که بر روی سلول ظاهر شده و در مورد آن توضیح میدهند. در مباحث بعدی با نحوه ایجاد توضیحات آشنا میشویم.

توجه:

(کارآموزان گرامی دقت فرمایید که این قسمت فقط برای آشنایی با انواع اطلاعات می باشد و با فرمت اطلاعات در آینده بیشتر آشنا خواهید شد. )

فرمول نویسی در Excel

عملگرها در Excel :

1- عملگرهای محاسباتی : از عملگرهای ریاضی + (برای جمع) ، - (برای تفریق) ، * (برای ضرب) و / (برای تقسیم)، ^(برای توان) و % (برای درصد) در Excel استفاده کنیم.

ایجاد یک فرمول ریاضی

برای ایجاد یک فرمول ریاضی به یکی از روشهای زیر عمل می کنیم.

روش اول : در سلولی که می خواهیم نتیجه نوشته شود یا در خط فرمول علامت = را تایپ کرده ، سپس آدرس عملوند اول را تایپ کرده عملگر را می نویسیم و بعد آدرس عملوند دوم و بهمین ترتیب ادامه می دهیم .

روش دوم : در سلولی که می خواهیم نتیجه نوشته شود علامت = را تایپ کرده ، سپس بر روی سلولی که حاوی اولین عملوند است کلیک کرده ، سپس عملگرد را تایپ کرده و بعد بر روی سلول حاوی در بین عملوند کلیک می کنیم و به همین ترتیب ادامه می دهیم .


* تقدم عملگرهای ریاضی :

اگر در یک فرمول چندین عملگر ریاضی داشه باشیم ، این عملگرها دارای تقدم هستند که عبارتند از :

()

^

%

*و/

+و-

می بینیم که * و / در یک خط نوشته شده اند زیرا این دو دارای تقدم یکسان هستند و اگر در فرمولی هر دو عملگر بودند از سمت چپ اولین عملگر انجام می شود .

2- عملگر متنی : برای عبارتهای متنی می توانیم از عملگر & (الحاق) استفاده کنید. با قرار دادن این عملگر بین دو متن آن دو را به هم پیوند می دهید.

3- عملگر آدرس : برای بیان محدوه ای از آدرس می توانیم از عملگر : استفاده کنیم. کافی است آدرس ابتدای محدوده را نوشته، سپس عملگر آدرس را تایپ کنیم و بعد آدرس انتهای محدوده .

کار در کارگاه 1

1- یک Book جدید باز کنید.
2- این Book را با نام Test1 ذخیره کنید.
3- Book را ببندید.
4- مجدداً آنرا باز کنید.
5- یک کپی از آن با نام Test2 بر روی Desktop ذخیره کنید.
6- از محیط خارج شوید.

 

کار در کارگاه 2

1- عدد 12345 را وارد کنید.
2- آیا پس از Enter کردن تغییری در این عدد حاصل میشود.
3- عدد 12345678901 را وارد کنید.
4- پس از enter کردن چه اتفاقی میافتد؟
5- عدد 1000000000000000 را وارد کنید.
6- پس از Enter کردن چه تغییری در عدد حاصل میشود.
7- عدد 30000000000000000000 را وارد کنید.
8- پس از Enter کردن چه تغییری در عدد حاصل میشود.
9- عدد 1111222233334444555512341234 را وارد کنید.
10- پس از Enter کردن چه تغییری در عدد حاصل میشود.
11- عدد 123456789123456789 را وارد کنید.
12- پس از Enter کردن چه تغییری در عدد حاصل میشود.
13- عدد 3 را در خانه A1 و عدد 5 را در خانه A2 بنویسید.
14- در خانه A6 فرمولی بنویسید که حاصل جمع این دو عدد را حساب کند. ( به روشهای مختلف)
15- عدد 3 را در خانه A4 وارد کنید.
16- عدد 4 را در خانه B3 وارد کنید.
17- عدد 2 را در خانه C10 وارد کنید.
18- فرمولی در سلول D1 بنویسید که حاصل جمع 3 و 4 و 2 را بدست آورده و نتیجه را در 5 ضرب کرده و به توان 2 برساند.
19- حاصل عبارت زیر را حدس زده و سپس نتیجه را در خانه E1 محاسبه کنید.
A4*(A4-C10)+B3*3%
20- کلمه Hello را در خانه A1 تایپ کنید.
21- کلمه My را در خانه A3 تایپ کنید.
22- کلمه Friend را در خانه A5 تایپ کنید.
23- فرمولی بنویسید که در خانه A7 جمله Hello My Friend نوشته شود.
24- میبینید که بین کلمات فاصله نیفتاده . برای ایجاد فاصله از ویرایش سلول استفاده کرده و بعد از کلمات فاصله بیندازید.

مدیریت کارپوشه - Book

ایجاد یک Book جدید :

برای ایجاد یک فایل جدید یا یک Bookجدید به یکی از روشهای زیر عمل می کنیم .

روش اول : کلیک بر روی آیکون New

روش دوم: Ctrl + N (یک Book خالی ) Blank Work Book - Task Pam ظاهر می شود - New - File


بستن یک Book باز :

روش اول : کلیک بر روی آیکون Close موجود در انتهای نوار منو

روش دوم : File - Close

ممکن است با بستن یک فایل ظاهر شود که می پرسد می خواهید فایل را ذخیره کنید یا نه اگر No را بزنید فایل را دخیره نمی کند . آن را می بندد. اگر Yes را بزنیم فایل را ذخیره می کند و آن را می بندد که در درسهای بعد با ذخیره کردن فایل آشنا می شویم .

خروج از محیط Excel :

1- کلیک بر روی آیکون Close موجود ردر نوار عنوان

2- File - Exit

3- Alt+f4

ذخیره کردن Book ایجاد شده

1- به یکی از سه روش زیر Save را انتخاب می کنیم :

الف) Icon Save

ب) File - Save

ج) Ctrl+ S

2- پنجره ای باز شده که شامل قسمتهای زیر است :

الف ) در سمت چپ صفحه تابلوی دیده می شود که برای دسترسی سریع به قستهای اصلی Win ، مثل My Computer , My Document, Desktop است. کافی است بر روی گزینه مورد نظر کلیک کرده تا در صفحه سفید رنگ مقابل محتویات آن پوشه را ببینیم .

ب) Save in : در این قسمت مسیر ذخیره مکردن فایل را مشخص می کنیم ، به طور پیش فرض فایلها در My Document ذخیره می شوند .

ج) File Name : نام فایل را تایپ می کنیم . به طور پیش فرض فایلها با اسامی Book1 ، Book2 و ... ذخیره می شوند .

د) Create New Folder : ممکن است بخواهیم فایل ها را در پوشه جدیدی قرار دهیم برای این کار ابتدا یا Save in مسیر مورد نظر را انتخاب کرده سپس برروی این آیکون کلیک می کنیم . پنجره ای باز می شود و نام پوشه را می خواهد . نام پوشه را تایپ کرده و Ok می کنیم . پس از انجام تنظیمات بالا بر روی دکمه Save پنجره کلیک می کنیم .



ذخیره کردن Book ذخیره شده با نام دیگر :

در منوی File علاوه بر Save گزینه save as هم وجود دارد. تفاوت این دو گزینه چیست ؟

برای بار اول ذخیره سازی یک Book این در هیچ تفاوتی با هم ندارند. بر روی هر کدام که کلیک کنیم پنجره Save as باز می شود. ولی برای دفعات بعد (بعد از اینکه Book را ذخیره کردیم) اگر Save را انتخاب کنیم، دیگر پنجره ای باز نمی شود، و تغییرات بر روی فایل با همان نامی که انتخاب کرده ایم ذخیره می شود ولی اگر Save as را انتخاب کنیم مجدداً پنجره Save as باز شده و می توانیم فایل را با نام دیگر یا در مسیر دیگر یا با نام دیگر و در مسیر دیگر ذخیره کنیم.

تذکر : وقتی فایلی را با نامی ذخیره می کنیم این فایل در نوار عنوان ظاهر می شود.

ذخیره کردن Book روی دیسکت:

برای ذخیره کردن یک فایل بر روی دیکست باید در پنجره Save as ، در قسمت Save in ، :3.5 floppy A را انتخاب کنیم .



ذخیره کردن Book با فرمت مناسب برای صفحات وب :

اگر بخواهیم فایل Excel را با فرمتی ذخیره کنیم که مانند یک صفحه وب باشد و بتوان آن را در Browser دید، کافی است مراحل زیر را انجام دهیم:

1- انتخاب منوی File

2- انتخاب گزینه as a web page save

نکته :

در این حالت فایل با پسوند .htm ذخیره می شود .

 

بازسازی Recovery Document

اگر Excel با مشکلی مواجه شود، در صدد ذخیره کردن کارپوشه های باز در هنگام برخورد با مشکل بر می آید در این حالت اگر دوباره اکسل را شروع کنیم پنجره Document Recovery باز شده و کلیه کارپوشه هایی که باز بوده اند را نمایش می دهد. کافی است بر روی کارپوشه مورد نظر کلیک کرده تا باز شود. در مقابل نام کار پوشه دو عبارت ممکن است دیده شود :

1- [Recover] : اگر این عبارت نشان داده شده باشد به این معناست که Excel موفق به ذخیره کردن فایل شده است .

2- [original] اگر این عبارت نشان داده شده باشد به این معناست که این فایل ، فایل با آخرین نسخه ذخیره شده است. و Excel در هنگام بروز مشکل آن را ذخیره نکرده است زیرا یا بعد از آخرین ذخیره ، تغییری نکرده است و یا تغییرات انجام شده ولی نتوانسته ذخیره کند.

تذکر : ممکن است با هر دو عنوان فایل دیده شود می توانیم حالت Recovery را باز کرده و با فایل اصلی مقایسه کنیم و سپس ذخیره کنیم .

باز کردن صفحه ذخیره شده

می خواهیم فایلی را که قبلا ذخیره کرده ایم دوباره بیاوریم برای این کار :

1- پنجره Open را به یکی ار روشهای زیر باز می کنیم :

الف : Icon Open

ب: File - Open

ج: Ctrl + o


2- پنجره ای باز می شود که پنجره Openبوده و مشابه پنجره save بوده و شامل قسمتهای زیر است:

الف : Look in در این قسمت مسیری که فایل را در آن ذخیره کرده ایم انتخاب می کنیم .

ب: Icon View : کلیک بر روی این Icon منویی ظاهر می شود که حالتهای مختلف نمایش فایلها و پوشه های موجود در مسیر انتخاب شده را نمایش می دهد و شامل حالت های زیر است :

1- Thumbnails : این حالت مناسب فایلهای تصویری بوده و تصویر را نمایش می دهد .

2- Tiles : پوشه ها و فایلهای موجود را به صورت کاشی وار در دو ستون نمایش می دهد .

3- Icons : پوشه ها و فایلهای موجود را در 6 ستون نمایش می دهد.

4- List : پوشه ها و فایلهای موجود را در 15 سطر نمایش می دهد .

5- Details : پوشه ها و فایلهای موجود را با جزئیاتشان نمایش می دهد . در حالتهای قبل فقط نام فایلها نمایش داده می شود ولی در این حالت علاوه بر نام فایل ، سایز آن ، نوع و تاریخ ویرایش آن نمایش داده می شود .

6- Properties : با انتخاب این گزینه پنجره ی Open به دو تابلو تقسیم شده در تابلو سمت چپ نام فایل و پوشه ها و در تابلو سمت راست خصوصیات فایل مثل شخص ایجاد کننده آن ، تاریخ تغییرات ، نام کمپانی و ... نمایش داده می شود .

7- Preview : پیش نمایش از فایل ، نمایش داده می شود .

نکته :

برای بعضی از فایلها با انتخاب این گزینه در تابلو سمت راست پیام Preview not available نمایش داده می شود . برای رفع این مشکل باید بر روی فایل باز عملیات زیر را انجام دهیم :

File – Properties – انتخاب Tab: Summary – Save preview picture – ok

پس از انجام عملیات بالا ، مجددا برروی آیکن Save ، کلیک کنید .

تذکر : در صورتی که بخواهیم هر روز از کار پوشه ای استفاده کنیم و بخواهیم به طور خودکار با باز کردن Excel این کار پوشه باز شود و کافی است آن را در پوشه XL start قرار دهیم. این پوشه در هنگام نصب Excel ساخته می شود و مسیر آن یکی از دو مسیر زیر است .

C:/document and setting\ئی که در آن هستیم User \application data \ یا

Microsoft \excel\ XL start

C:\program file\ Microsoft office\office ll \ XL Start

کار در کارگاه 3

1- یک Book جدید باز کنید .

2- این فایل را بندید .

3- از محیط Excel خارج شوید .

4- وارد محیط Excel شوید .

5- در سلول A5 ، عدد 5 را بنویسید.

6- این فایل را با نام T1 در درایو E در پوشه جدیدی با نام Test ذخیره کنید .

7- در سلول A10 عدد 20 را بنویسید .

8- فایل را ذخیره کنید .

9- در سلول A15عدد 30 را بنویسید.

10- فایل را با تغییرات جدید در درایو D با نام T2 ذخیره کنید .

11- فایل Test را باز کنید .

12- کلیه فایلهای باز را بندید .

کار با سلولها

ویرایش سلول :

اگر بر روی سلولی که مطلبی در آن تایپ شده کلیک کنیم و بخواهیم قسمتی از آن را ویرایش کنیم کلید متنی سلول پاک می شود و برای رفع این مشکل به یکی از روشهای زیر عمل می کنیم :

روش اول : بر روی سلول کلیک کرده و سپس در نوار فرمول کلیک کرده ویرایش را انجام می دهیم .

روش دوم : بر روی سلول Double کلیک کرده و ویرایش را انجام می دهیم.

ویرایش صفحات کاری :

انتخاب یک یا چند خانه :

1- توسط صفحه کلید :

- برای انتخاب یک خانه کافی است با مکان نما بر روی آن برویم .

- برای انتخاب تعدادی خانه مجاور کافی است ئکمه Shift را پایین نگه داشته و با مکان نما بر روی آن حرکت کنیم .

- برای انتخاب سطر جاری کافی است کلیدهای shift + spacebar را بفشاریم .

- برای انتخاب ستون جاری کافی است کلیدهای Ctrl + Spacebar را بزنیم .

برای انتخاب کاربرگ جاری کافی است کلیدهای Ctrl + shift + spacebar را بزنیم و یا Ctrl + A را می زنیم .

2- توسط ماوس :

- برای انتخاب یک خانه کافی است با ماوس بر روی آن کلیک کنیم .


انتخاب یک یا چند خانه :

1- توسط صفحه کلید :

- برای انتخاب یک خانه کافی است یا جهت نما (Arrow Key ) بر روی آن برویم .

- برای انتخاب تعدادی خانه مجاور کافی است دکمه Shift را پایین نگه داشته و با کلیدهای جهت نما بر روی آن حرکت کنیم .

- برای انتخاب سطر جاری کافی است کلیدهای Shift + Spacebar را بفشاریم .

- برای انتخاب یک ستون کافی است کلیدهای Ctrl + Spacebar را بزنیم .

- برای انتخاب کاربرگ جاری کافی است کلیدهای Ctrl + Shift + Spacebar را بزنیم.

2- توسط ماوس

- برای انتخاب یک خانه کافی است با ماوس بر روی آن کلیک کنیم .

- برای انتخاب تعدادی خانه مجاور کافی است دکمه سمت چپ ماوس را پایین نگه داشته و روی خانه ها Drag کنیم .

- برای انتخاب یک سطر کافی است روی شماره سطر کلیک کنیم .

- برای انتخاب یک ستون کافی است روی حرف ستون کلیک کنیم .

- برای انتخاب یک کاربرگ کافی است بر روی سلول * کلیک کنیم .

نکته :

برای انتخاب تعدادی خانه غیر مجاور با ماوس به تنهایی یا صفحه کلید به تنهایی نمی توان انتخاب را انجام داد و باید از ماوس و صفحه کلید، هر دو استفاده کنیم . برای این کار کافی است کلید Ctrl را پایین نگه داشته و روی خانه های مورد نظر کلیک کنیم .

دستور برگشت :

می توانیم عمل انجام شده را برگردانیم . فرض کنید در سلول A1 عدد 10 را می نویسیم و سپس آن را پاک می کنیم . اگر در این زمان از دستور Undo استفاده کنیم. عدد 10 بر می گردد. برای استفاده از Undo به یکی از روشهای زیر عمل می کنیم .

روش اول :

1- انتخاب منوی Edit

2- انتخاب Undo

روش دوم :

فشردن همزمان کلیدهای Ctrl + Z

روش سوم :

استفاده از آیکون Undo در نوار ابزار Standard

دستور Redo :

با این دستور می توانیم عمل Undo را برگردانیم . برای اجرای این دستور به یکی ار روشهای زیر عمل می کنیم :

روش اول :

1- منوی Edit

2- انتخاب Redo

روش دوم :

فشردن همزمان کلیدهای Ctrl + Y

روش سوم :

استفاده ار آیکون Redo در نوار ابزار Standard

 

نسخه برداری و انتقال سلولها

نسخه برداری از سلولها :

1- موضوعات مورد نظر را انتخاب می کنیم .

2- به یکی از روشهای زیر Copy را انتخاب می کنیم

الف – استفاده ار آیکون کپی

ب- انتخاب منوی Edit ، گزینه Copy

ج – راست کلیک بر روی موضوع و انتخاب گزینه Copy

د- فشردن همزان کلیدهای Ctrl + C

3- کلیک بر روی مکانی که می خواهیم اطلاعات اضافه شوند.

4- با یکی از روشهای زیر Paste را انتخاب می کنیم :

الف- استفاده از آیکون Paste

ب- انتخاب منوی Edit ، گزینه Paste

ج- راست کلیک بر روی موضوع و انتخاب گزینه Paste

د- فشردن همزمان کلیدهای Ctrl + V

انتقال سلولها :

عمل انتقال مشابه عمل کپی است با این تفاوت که در انتقال، اطلاعات از مبدا به مقصد منتقل شده و دیگر مبدا اطلاعات وجود ندارند ولی در Copy یک نسخه از اطلاعات مبدا به مقصد منتقل می شود . بنابراین هم در مبدا و هم در مقصد اطلاعات را داریم.

1-انتخاب موضوعات مورد نظر

2- به یکی از روشهای زیر Cut را انتخاب می کنیم :

الف – استفاده از آیکون Cut

ب- انتخاب منوی Edit ‌، گزینه Cut

ج- راست کلیک بر روی موضوع مورد نظر و انتخاب گزینه Cut

د- فشردن همزمان کلیدهای Ctrl + X

3- کلیک بر روی محل انتقال موضوعات

4- به یکی از روشهای گفته شده در حالت قبل گزینه Paste را انتخاب می کنیم .

تذکر : وقتی که Copy یا Cut را انتخاب می کنیم، کادر چشمک زن به دور سلولهای انتخابی دیده می شود تا زمانی که این کادر وجود واشته باشد ، Paste امکان پذیر است. و زمانی که این کادر چشمک زن از بین رفت عمل Paste انجام نمی شود . (تفاوت Excel با Word ) زمانی این کادر چشمک زن از بین می رود که ما عمل دیگیر انجام دهیم .

اگر بخواهیم اطلاعاتی Copy یا Cut شده را داشته باشیم و دوباره از آنها استفاده کنیم ، مراحل زیر را انجام می دهیم .

1- انتخاب منوی Edit

2- انتخاب Office clipboard

3- در Task Pan منوی Clipboard ظاهر می شود و ما می توانیم در یک لحظه 24 مورد را در Clipboard نگه داریم و از آن استفاده کنیم .

4- موردی را که می خواهیم Paste کنیم انتخاب می کنیم (در پنجره Clip Board)

5- در محل مورد نظر روی Sheet کلیک می کنیم . 6- Paste می کنیم .

اگر بخواهیم همه موضوعات موجود در Clip board یک باره Paste شود کافی است در برنامه Clipboard روی Paste Cell ، کلیک کنیم .

تذکر : اگر بر روی یک موضوع دوبار Ctrl+c را پشت سر هم بفشاریم . پنجره Clipboard باز می شود .

حذف سلول

پاک کردن سلول و حذف سلول :

در Excel دو مفهوم برای حذف داریم ، یکی حذف محتویات یا به اصطلاح درست تر پاک کردن محتویات سلول و یکی حذف سلول ، در پاک کردن محتویات فقط محتویات سلول پاک شده و خود سلول برجای ماند ولی در حذف سلول در حقیقت تکه انتخاب شده به طور کامل حذف می شود. در این حالت خود سلول و محتویات آن از بین می روند حال به توضیح این در مورد می پردازیم .

پاک کردن محتویات خانه ها :



روش اول :

1- خانه های مورد نظر را انتخاب می کنیم .

2- از منوی Edit ، گزینه Clear را انتخاب می کنیم .

3- زیر منویی باز می شود که از آن Content را انتخاب می کنیم .


روش دوم :

1- سلول را انتخاب کرده

2- دکمه del صفحه کلید را می زنیم .

روش سوم :

1- بر روی سلول کلیک راست کرده

2- Clear Content را انتخاب می کنیم .

حذف سلول :

1- انتخاب سلول های مورد نظر

2- انتخاب Delete به یکی از روشهای زیر :

الف – Edit - delete

ب – R.C - delete

3- باید دقت داشته باشیم در این مرحله سلول ها حذف می شوند و در نتیجه به جای آنها حفره ایجاد می شود که باید سلولهای اطراف جایگزین این فضای خالی شوند. پس برای پر کردن فضای خالی در این مرحله متونی ظاهر شده که شامل گزینه های زیر است.

الف – Shift Cell Left :

باعث انتقال خانه سمت راست خانه پاک شده به جای آن می شود .

ب- Shift Cells Up :

خانه زیرین خانه پاک شده را بجای آن منتقل می کند .

ج- Entire Row :

سطر زیرین خانه پاک شده را به جای سطری که خانه پاک شده در آن قرار دارد منتقل می کند.

د- Entire Column :

ستون سمت راست خانه پاک شده را به جای ستونی که خانه پاک شده در آن قرار دارد منتقل می کند .

نکته :

اگر محیط فارسی بجای ستون سمت راست ، ستون سمت چپ جایگزین می شود .

 

ویرایش سطر و ستون

اضافه کردن سطر :

روش اول :

1- بر روی سطری که می خواهیم سطر جدید قبل از آن اضافه شود ، کلیک می کنیم .

2- منوی Insert را انتخاب می کنیم .

3- گزینه Row را انتخاب می کنیم .

روش دوم:

1- بر روی سطری که می خواهیم سطر جدی قبل از آن اضافه شود کلیک راست می کنیم .

2- از منوی باز شده Insert را انتخاب می کنیم .

نکته :

سطرهای زیرین به پایین رانده می شوند .

اضافه کردن ستون :

روش اول:

1- بر روی ستونی که می خواهیم ستون جدید قبل از آن اضافه شود ، کلیک می کنیم .

2- منوی Insert را انتخاب می کنیم .

3- گزینه Column را انتخاب می کنیم .

روش دوم :

1- بر روی ستونی که می خواهیم ستون جدید قبل از آن اضافه شود راست کلیک می کنیم .

2- گزینه Insert را انتخاب می کنیم .

نکته : ستون قبلی به جلو رانده می شود.


اصطلاح : از Insert Row برای اضافه کردن سطر و از Insert Column برای اضافه کردن ستون استفاده می شود .

تغییر ارتفاع سطر:

برای تغییر ارتفاع سطر به دو روش می توان عمل کرد :

روش اول:

کافی است به مرز بین سطر بعدی رفته تا مکان نما به صورت یک فلش دو سر درآید . سپس مرز سطر را به محل مورد نظر Drag می کنیم . در حین Drag کادر کوچکی ظاهر می شود که اندازه سطر را نشان می دهد .

روش دوم:

در این روش ارتفاع به اندازه دقیق تنظیم می شود . برای این کار مراحل زیر را انجام می دهیم :

1- انتخاب منوی Format

2- انتخاب زیر منوی Row

3- انتخاب گزینه Height

4- در کادر باز شده اندازه دلخواه را وارد می کنیم .


نکته : به طور پیش فرض ارتفاع سطر 12.75 می باشد .

تغییر پهنای ستون :

برای تغییر پهنای ستون به یکی از دو روش زیر عمل می کنیم :

روش اول :

کافی است به مرز بین ستون مورد نظر و ستون بعدی رفته تا مکان نما به صورت فلش دو سر درآید سپس مرز ستون را در جهت مورد نظر Drag می کنیم .

روش دوم:

در این روش پهنا را به صورت دقیق تنظیم می کنیم . برای این کار مراحل زیر را طی می کنیم :

1- انتخاب متوی Format

2- انتخاب زیر منوی Column

3- انتخاب گزینه Width

4- در کادر باز شده مقدار دلخواه را وارد می کنیم .


نکته :

به طور پیش فرض پهنای ستون 8.43 می باشد .

تغییر پهنای استاندارد ستون :

می دانیم که پهنای استاندارد ستونها 8.43 می باشد اگر بخواهیم این پهنای استاندارد را کم یا زیاد کنیم به ترتیب زیر عمل می کنیم :

(فقط به یاد داشته باشید این تغییر بر روی ستونهایی اعمال می شود که پهنای آنها را تغییر نداده باشیم .)

1- انتخاب منوی Format

2- انتخاب زیر منوی Column

3- انتخاب گزینه standard Width

4- در کادر باز شده پهنای باند را وارد می کنیم .

مخفی کردن ستون یا سطر:

می توانیم یک سطر یا ستون را مخفی کنیم تا محتویات آن و کلا خود سطر مشخص نباشد. برای این کار مراحل زیر را طی می کنیم :

1- انتخاب منوی Format

2- انتخاب زیر منوی Row (برای سطر) یا Column (برای ستون)

3- انتخاب گزینه Hide

نمایان ساختن سطر یا ستون مخفی شده :

اگر بخواهیم سطر یا ستون مخفی شده را از حالت مخفی خارج کنیم مراحل زیر را انجام می دهیم :

1- انتخاب سطر (ستون) قبل و بعد از سطر (ستون) مخفی شده

2- انتخاب منوی Format

3- انتخاب زیر منوی Row (برای سطر) یا Column (برای ستون)

4- انتخاب گزینه Unhide

تغییر اندازه عرض ستون به اندازه اطلاعات داخل آن :

ممکن است اطلاعاتی که در سلول تایپ می کنیم از عرض سلول بیشتر باشد و در هنگام تایپ ظاهرا سلول بعدی را می کیرد . برای رفع این مشکل مراحل زیر را اانجام می دهیم .

1- کلیک بر روی سلولی که می خواهیم عرض ستون به اندازه اطلاعات داخل آن شود.

2- Format

3- Column

4- Auto fit selection

قالب بندی سلولها :

در Excel این توانایی را داریم که قالب بندی یا فرمت یک سلول را تغییر داده و فرمت آن سلول را مثلاً تاریخ یا درصد یا زمان یا متن و یا ... کنیم . همچنین می توانیم دور سلول کادر بیندازیم یا رنگ زمینه آن را عوض کنیم . برای قالب بندی خانه ها در Excel مراحل زیر را طی می کنیم .

روش اول :

1- انتخاب متوی Format

2- انتخاب گزینه Cell

روش دوم:

1- انتخاب سلولهای مورد نظر

2- راست کلیک روی سلولهای انتخابی

3- انتخاب گزینه format cells

با اجرای یکی از دو روش بالا پنجره ای باز می شود که دارای tab های زیر است :

الف – Number :

توسط این tab می توانیم اطلاعات ورودی را تعیین کنیم . این Tab شامل گزینه های زیر می باشد :

- Sample : هر فرمتی را که انتخاب کنیم ، بر روی محتوای سلول انتخابی نمایش می دهد . ( حالت پیش نمایش را دارد)

- Category : در این قسمت نوع داده را مشخص می کنیم که شامل انواع زیر می باشد :

1- Genera: این گزینه عددها را به صورت رشته ای از رقمهای متوالی و بدون هرگونه قالب بندی نشان می دهد. و اگر عددی در سلول جا نشود آن را به صورت نمایی نشان می دهد .

2- Number : مقادیر را بصورت رشته ای از رقمهای متوالی نشان می دهد . در این حالت اگر عدد در سلول نگنجد سلول بزرگترمی شود . همچنین در این قسمت می توانیم تنظیمات زیر را انجام دهیم :

- Decimal Places : در این قسمت می توانیم تعداد ارقام بعد از اعشار را تعیین کنیم . (به طور پیش فرض تا 2 رقم اعشار نمایش می دهد)

- Negative Number : در این حالت می توانیم مشخص کنیم که عدد منفی به همان صورت نشان داده شود یا به رنگ قرمز یا سیاه با علامت منفی نشان داده شود . یا به رنگ قرمز بدون علامت منفی نشان داده شود . (توجه داشته باشید که این گزینه فقط روی اعداد منفی عمل می کند)

- Use 1000 separator : اگر در کنار این گزینه تیک بگذاریم اعداد را سه رقم ، سه رقم از سمت راست جدا کرده و علامت (،) می گذارد.

3- Currency : مقادیر را همراه با سمبل پول رایج نشان می دهد. در این حالت می توان تنظیمات زیر را انجام داد :

- Symbol : نوع واحد پول را مشخص می کنید . در این قسمت واحد پول کشورهای مختلف نمایش داده شده و می توانیم واحد دلخواه خود را انتخاب کنیم .

- Negative Number : اعداد منفی چطور نمایش داده شوند .

Accounting: مقادیر صفر به صورت خط تیره (-) نمایش داده می شوند .

در Currency قالب بندی اعداد منفی را داریم

4- Accounting : مانند حالت Currency است . این قالب بندی حسابداری می باشد و تفاوتهایی با حالت Currency دارد که عبارتند از :

* در حالت Accounting علامت پول رایج در منتها علیه سمت چپ سلول و عدد در سمت راست سلول نمایش داده می شود . در نتیجه پول همیشه در یک ستون عمودی و در هم قرار می گیرد که در مقایسه با Currency ، اعداد خواناتر و ظاهر آنها مرتب تر است . Accounting مقادیر صفر به صورت خط تیره (-) نمایش داده می شوند.

5- Date : تاریخ را با قالب بندی خاص تاریخ نشان می دهد و ما می توانیم انواع قالب بندی های تاریخ را دیده و انتخاب کنیم . مثلا مدلی را انتخاب کنیم که فقط روز و ماه را نشان دهد و یا مدلی را انتخاب کنیم که روز را به عدد و ماه را به حروف نشان دهد .

6- Time : زمان را با قالب بندی های خاص زمان نشان می دهد . انواع قالب زمانی در این قسمت وجود دارند . ما می توانیم مدلی را انتخاب کنیم که ساعت را از 1 تا 12 با برچسب صبح و بعداز ظهر نمایش دهد و یا مدلی را انتخاب کنیم که ساعت را از 1 تا 24 نمایش دهد و یا ...

7- Percentage : عددها را همراه با علامت درصد نشان می دهد .

نکته : در تمام قالب بندی ها بجز Percentage فرقی نمی کند که ابتدا اطلاعات را در سلول وارد کنیم یا اول قالب بندی را تنظیم کنیم . ولی در حالت percentage اگر ابتدا عدد را نوشته و سپس فرمت را Percentage کنیم ، عدد را در 100 ضرب می کند. ولی اگر ابتدا فرمت را Percentage کنیم ، و بعد عدد را بنویسیم ، تغییری در عدد نمی دهد .

8- Fraction : مقادیر را به صورت عدد صحیح نشان می دهد که بدنبال آن نزدیک ترین کسر به مقدار واقعی ظاهر می شود . برای نوشتن یک عدد مخلوط کافی است ابتدا قسمت صحیح را نوشته سپس یک فاصله بدهیم و بعد کسر رات نوشته و بعد علامت (/) را بگذاریم و بعد مخرج کسر را بنویسیم . اگر عدد را بنویسیم ، پس از enter کردن مقدار سلول می شود . اگر بخواهیم همان مقدار اولیه باقی بماند ، کافی است در قسمت Fraction مقدار را انتخاب کنیم . در این حالت نگاه می کند ببیند مخرج اصلی باید در چند ضرب شود تا مخرج انتخابی شود سپس صورت را هم در همان عدد ضرب می کند .

9- Scientific : مقادیر را با قالب بندی علمی نشان می دهد . ( e به ... Enponent و به معنای 10 به توان n می باشد . )

10- Text : مقادیر به همان صورتی که وارد شده اند نشان می دهد. اگر فرمولی را به صورت متن قالب بندی کرده باشیم ، Excel آن را به صورت متن نمایش می دهد و مقادیر آن را محاسبه نمی کند . در درسهای قبلی گفتیم که برای تبدیل سلولهای عددی به متنی می توانیم از علائم " ، ' و ^ و = استفاده کنیم . همچنین می توانیم قالب آن سلول را به Textتبدیل کنیم .

11- Special : مقادیر را با استفاده از قواعد قالب بندی خاص نشان می دهد که عبارتند از :

* Zip code : (کدپستی) برای قالب بندی کدپستی است و صفرهای قبل از عددرا نشان می دهد .

* zip code + 4 : (کدپستی 4+ رقم) : کدپستی یا درقالب معمولی (قالب بالا) است یا در قالب 4+ رقم در این قالب دو عدد ثابت شده قبل از چهارم اول علامت خط تیره (-) می گذارد.

* phone number : اعداد را در قالب شماره تلفن ده رقمی نمایش می دهد . یعنی به صورت (nnn) nnn – nnnn نشان می دهد . قسمت داخل پرانتز کد شهرستان ، سه رقم بعد ، کد محله و چهار رقم آخر تلفن محل مورد نظر است .

* Social security number : (تامین اجتماعی ) اعداد را در قالب کد تامین اجتماعی 10 رقمی نمایش می دهد . با انتخاب این قالب بعد از رقم سوم و پنجم خط تیره می گذارد .

12-Custom : برای ایجاد یک قالب بندی جدید از این گزینه استفاده می کنیم که خارج از بحث ما می باشد .

ب- Alignment :

توسط این Tab می توانیم جهت قرار گرفتن اطلاعات در سلول را تعیین کنیم . این Tab شامل قسمتهای زیر است :

1- Horizontal : محل قرار گرفتن افقی متن را تعیین می کند . این قسمت شامل گزینه های زیر است :

* general : هم ترازی پیش فرض

* Left : هم ترازی داده ها در سمت چپ (استفاده برای ارقام ) (چپ چین )

* Center : هم ترازی داده ها در مرکز

* Right : هم ترازی داده ها در سمت راست (برای متون) (راست چین)

* Fill : تمام سلول را با متنی که در آن نوشته شده است ، پر می کند .

* Justify : یک تراز مناسب برای سلول در نظر می کیرد . معمولا برای زمانی است که اطلاعات در سلول نگنجد.

*Center Across Selection : وسط متن را در وسط سلولهای انتخابی می گذارد.

2- Vertical : محل قرار گرفتن اطلاعات را بطور عمودی تنظیم می کند . این گزینه شامل قسمتهای زیر است :

* Bottom : هم ترازی داده ها در پایین سلول

* Top:هم ترازی داده ها در بالای سلول

* Center: هم ترازی داده ها در وسط یا مرکز سلول

*Justify : داده ها در داخل سلول هم تراز می شوند . (بدین معنی که داده ها در داخل سلول بصورت مساوی جاسازی می شوند . مانند متون موجود در روزنامه ها )

3- Orientation : شامل قسمتهای زیر است : * زاویه متن را نسبت به افق بوسیله ماوس می توان تعیین کرد.

* Degrees : زاوبه متن را نسبت به افق بوسیله تایپ زاویه یا با کلیدهای Increase و Decrease تعیین کرد.

4- Text Control : شامل قسمتهای زیر است :

* Wrap Text : اگر اندازه متن بیشتر از سلول باشد توسط این گزینه می توان آن را شکست . در نتیجه ارتفاع سطر افزایش می یابد .

* Shrink to fit : اگر اندازه متن از سلول بیشتر باشد با انتخاب این گزینه متن به اندازه ای کوچک می شود که داخل سلول بگنجد.

* Merge Cells : اگر اندازه متن از سلول بیشتر باشد می توان سلولهایی را که متن اشغال کرده را انتخاب نمود و سپس در کنار این گزینه تیک زد . این عمل باعث می شود که این سلول بهم پیوسته و یک سلول شوند .

ج- Font :

توسط این قسمت می توان نوع خط ، اندازه ، رنگ و ... خطوط را تعیین نمود. این Tab شامل گزینه های زیر است :

1- Font : در این قسمت نوع خط را تعیین می کنیم .

2- Font Style : در این قسمت می توانیم تعیین کنیم که نوشته ها کج (Italic ) و یا توپر (Bold) یا کج و تو پر (Bold Italic ) و یا معمولی (Regular ) باشد .

3- Size : در این قسمت سایز قلم را تعیین می کنیم .

4-Underline : در این قسمت می توانیم تعیین کنیم که زیر متن خط کشیده شود یا نه و نوع خطر را تعیین می کنیم .

* None : خط نمی کشد .

* Single : خط تکی زیر متن می کشد .

* Double : دو خطی زیر متن می کشد .

* Single Accounting : تک خط زیر کشیده ترین حرف کشیده می شود . (یعنی تمام حروف بالای خط کشیده می شوند.)

* Accounting double : دو خطی زیر تمام حروف کشیده و زیر کشیده ترین حرف کشیده می شود .

5- Color : در این قسمت رنگ متن را تعیین می کنیم .

6-Effect : شامل قسمتهای زیر است :

* Strike Through : بر روی متن خط می کشد .

* Super Script : برای بالا نویسی (توان نویسی) استفاده می شود . اگر بخواهیم A2 بنویسیم کافی است A2 را نوشته ، سپس 2 را انتخاب منیم و این گزینه را فعال کنیم .

* Sub Script : برای زیرنویسی (اندیس نویسی) استفاده می شود .

7- Preview : پیش نمایشی از انتخابات را نشان می دهد.

د- Border : توسط این Tab می توانیم حاشیه بندی انجام دهیم . که شامل قسمتهای زیر است:

1- Style : در این قسمت نوع خط حاشیه را مشخص می کنیم .

2- Color : در این قسمت رنگ حاشیه را مشخص می کنیم .

3- Presets : در این قسمت محل خطوط را مشخص می کنیم .

* None : حاشیه نمی گذارد.

* Outline : دور سلولها حاشیه می گذارد.

* Inside : داخل سلولهای انتخابی را حاشیه می گذارد.

4- Border : در این قسمت می توانیم تعیین کنیم که کدام قسمت از سلول حاشیه داشته باشد . نیز می توانیم تعیین کنیم که فقط سمت چپ سلول خط بیفتد و یا فقط بالا و یا پایین سلئل حاشیه داشته باشد.

نکته :برای انداختن حاشیه ابتدا رنگ و نوع خط را تعیین می کنیم و سپس بر روی Icon های مورد نیاز برای افتادن حاشیه Click می کنیم .

هـ : Patterns : در این قسمت می توانیم رنگ زمینه را تعیین کنیم . که شامل گزینه های زیر است. :

* Color : در این قسمت رنگ مورد نظر را انتخاب می کنیم .

* Pattern : در این قسمت می توانیم از الگوها (هاشورها) استفاده کنیم . همچنین رنگ هاشورها را تعیین کنیم .

پاک کردن قالب بندی سلولها :

برای پاک کردن قالب بندی سلول کافی است سلول یا سلولهای مورد نظر را انتخاب کرده سپس از منوی Edit زیر منوی Clear ، گزینه Formatting را انتخاب می کنیم . با انجام این کار فقط قالب بندی سلل پاک می شود و اطلاعات داخل سلول پاک نمی شود . ولی اگر A11 را انتخاب کنیم هم قالب بندی پاک می شود و هم اطلاعات داخل سلول .

کار در کارگاه 4

1- در سلول A1 ، Helo را تایپ کنید .

2- نگارش Helo غلط است آن را ویرایش کنید .

3- در سلولهای D8 و F10 اعداد 1 تا 9 را بنویسید :

4- محتوای سلول E9 را پاک کنید .

5- محتوای سلول E9 را برگردانید .

6- سلول E9 را حذف کنید :

7- کاری کنید که مجددا 1 تا 9 را در سلولهای D8 تا F10 داشته باشیم :

8- سلولهای D8 تا F10 را به J20 تا L22 کپی کنید

9- بعد از سطر A یک سطر ایجاد کنید .

10-اندازه ستون E را 30 کنید .

11- پهنای کلیه ستونها را 5 کنید .

12- ستون E را مخفی کنید .

13- در سلول A1 عدد 10 را بنویسید .

14- ستون E را از حالت مخفی خارج کنید :

15- در سلول B5 عبارت Ostad online را تایپ کنید .

16- عرض سلول را به اندازه متن کنید .

کار با Sheet ها

کار روی Sheet های کاری :



نامگذاری Sheet ها :

وقتی کار پوشه ای را باز می کنیم . کاربرگها حاوی نامهای پیش فرض Sheet 1, Sheet 2 , … هستند . برای نامگذاری Sheet ها می توان تا حداکثر 21 کاراکتر استفاده کرد . به جز کاراکترهای / . \ . * . ؟ . [ . ] بقیه کاراکترها مجاز می باشند .

تغییر نام Sheet ها :

روش اول :

1- انتخاب Sheet

2- انتخاب منوی Format

3- انتخاب گزینه Sheet

4- انتخاب گزینه Rename

روش دوم :

1- راست کلیک بر روی Sheet

2- انتخاب گزینه Rename

روش سوم :

دابل کلیک بر روی Sheet

اضافه کردن Sheet ها :

روش اول :

1- انتخاب Sheet که می خواهیم Sheet جدید قبل از آن قرار گیرد.

2- انتخاب منوی Insert

3- انتخاب گزینه Work Sheet

4- OK

روش دوم :

1- راست کلیک بر روی Sheet هایی که می خواهیم Sheet جدید قبل از آن قرار گیرد .

2- انتخاب گزینه Insert

3- انتخاب گزینه Work Sheet

4- Ok

حذف Sheet ها :

روش اول :

1- انتخاب Sheet

2- انتخاب منوی Edit

3- انتخاب کزینه Delete Sheet

روش دوم :

1- راست کلیک بر روی Sheet

2- انتخاب گزینه Delete

انتقال Sheet ها در یک پوشه

روش اول :

1- انتخاب Sheet

2- انتخاب منوی Edit

3- انتخاب گزینه move or copy sheet

4- در پنجره باز شده در کادر Before sheet نام Sheet هایی را که می خواهیم این Sheet قبل از آن قرار گیرد انتخاب می کنیم یا اگر می خواهیم به انتها انتقال دهیم ، Move to end را انتخاب می کنیم .

5- OK

روش دوم :

1- راست کلیک بر روی Sheet

2- انتخاب گزینه Move or Copy

3- در پنجره باز شده در کادر Before Sheet نام Sheet یی را که می خواهیم این Sheet قبل از آن قرار گیرد انتخاب می کنیم .

4- OK

کپی کردن Sheet ها در یک پوشه :

مانند انتقال Sheet ها می باشد فقط کافی است در انتها در کنار Create a copy تیک بزنیم .

انتقال یک Sheet از book هائی به book دیگر :

1- راست کلیک بر روی Sheet

2- انتخاب گزینه move or copy sheet

3- در کادر To Bookنام فایل مورد نظر را که می خواهیم Sheet را به آن انتقال دهیم انتخاب می کنیم .

4- در قسمت Before Sheet هم نام Sheet هایی راکه می خواهیم Sheet انتقالی قبل از آن قرار گیرد ، انتخاب می کنیم .

5- OK

کپی کردن Sheet های از یک کار پوشه به کار پوشه دیگر :

تمام مراحل ماند انتقال است فقط در کادر Create a copy تیک می زنیم .

تذکر : باید توجه داشته باشیم که Book ئی که می خواهیم فایل را به آن منتقل یا کپی کنیم حتما باز باشد .

کار در کارگاه 5

1- Sheet ئی با نام Test بعد از test2 ایجاد کنید .

2- Sheet 1 را حذف کنید .

- Sheet 2 را به نام "Karamooz" تغییر نام دهید .

3- یک Sheet جدید با نام Excel بین دو Sheet ، Sheet3 , test اضافه کنید .

4- Sheet ، Excel را به ابتدای Sheet ها منتقل کنید .

5- یک کپی از "Excel" در انتهای Sheet ها ایجاد کنید.

6- این Book را با نام T1 ذخیره کنید

7- یک Book جدید با نام T2 ایجاد کنید .

8- Sheet ، Test را به فایل T2 بین Sheet2 , Sheet 3 منتقل کنید .

9- یک کپی از Sheet ، Excel در فایل T2 در ابتدای Sheet ها ایجاد کنید .

پر کردن خودکار چند خانه

یکی از مفیدترین ویژگیهای برنامه Excel ، قابلیت پر کردن داده های متوالی بصورت خودکار می باشد . که به این عمل Auto fill گویند . داده های متوالی می توانند مجموعه ای از داده ها بصورت 1و2و3و4 ..... یا 10و20و30.... یا از حروف A,B,C,…. تشکیل شده باشند . همچنین می تواند تاریخ یا روزهای هفته یا ماههای سال باشند. حتی می توان مجموعه ای از داده ای خاص را تعریف کرد .

برای این کار مراحل زیر را انجام می دهیم .

1- چند نمونه اولیه از مقادیر متوالی مزبور را در سلولهای متوالی می نویسیم .

2- این مقادیر را انتخاب می کنیم .

3- مکان نمای ماوس را به گوشه پایین سمت راست قسمت انتخابی می آوریم تا به شکل (+) در آید. به اشاره گر ماوس در این حالت Fill Handle می گوییم .

4- حال به طرف پایین یا راست Drag می کنیم .

5- به این ترتیب با رها کردن کلید ماوس خانه های مورد نظر با مجموعه داده های متوالی پر می شوند .


اصطلاح: به اشاره گر ماوس در حالت auto fill, fill hand گفته می شود.

ایجاد لیست جدید خودکار :

اگر برای حروف الفبا Auto fill را اجرا کنیم ، پر کردن خودکار انجام نمی شود . چون حروف الفبا جزء لیستهای آماده نیست پس باید ایجاد شود . برای ایجاد لیست جدید مراحل زیر را انجام می دهیم :

1- انتخاب منوی Tools

2- انتخاب گزینه Options

3- انتخاب Custom list : tab

4- انتخاب New list در کادر Custom list

5- تایپ اطلاعات در قسمت List entries (بعد از وارد کردن هر اطلاعات Enter می کنیم . )

6- انتخاب دکمه add

7- Ok



ایجاد یک لیست خودکار بر اساس لیست موجود در صفحه :

اگر لیستی بر روی صفحه داشته باشیم و بخواهیم بصورت لیست دائمی در آوریم باید مراحل زیر را انجام دهیم :

1- انتخاب منوی Tools

2- انتخاب گزینه Option

3- انتخاب Custom list : tab

4- روی دکمه Collapse dialog () که در انتهای کادر فهرست Cells Import list form قرار دارد Click می کنیم . تا پنجره مینیمایز شود.

5- انتخاب لیست در صفحه

6- روی دکمه Collapse Dialog () که در انتهای کادر فهرست Cells Import list form قرار دارد Click می کنیم . تا Resizeشود.

7- انتخاب دکمه Import

8- OK

نکته :

اصطلاحا به icon ای که در انتهای برخی از text box ها قرار دارد callaps dialog گفته می شود. می توانیم بجای انجام مراحل 4و5و6 در کادر Import ، آدرس سلولهایی که لیست در آنها قرار دارد را تایپ کنیم .

 

 

ویرایش لیست خودکار

می توانیم لیستهایی را که ایجاد کرده ایم ویرایش کنیم . یعنی اطلاعاتی را حذف کنیم . ویرایش کنیم یا اضافه کنیم . برای این کار مراحل زیر را انجام می دهیم :

1- انتخای منوی Tool

2- انتخاب گزینه Option

3- انتخاب Custom list : tab

4- انتخاب لیست مورد نظر در کادر Custom list

5- کلیک در محل مورد نظر در کادر Entries List

6- ویرایش متن

7- OK

پاک کردن لیست خودکار :

اگر بخواهیم یک لیست خودکار راحذف کنیم تا دیگر پر کردن خودکار بر روی آن عمل نکند مراحل زیر را طی می کنیم :

1- انتخاب منوی Tools

2- انتخاب گزینه Option

3- انتخاب Custom list : tab

4- انتخاب لیست مورد نظر در کادر Custom list

5- انتخاب گزینه delete

6- Ok

نکته :

لیست های آماده شده توسط email قابل حذف نیستند.

غیر فعال کردن Auto fill :

Auto fill بطور خودکار فعال است . جهت غیر فعال نمودن آن مراحل زیر را طی می کنیم:

1- انتخاب منوی Tools

2- انتخای منوی Options

3- انتخاب Tab: edit

4- کادر انتخاب Allow cell drag and drop را غیر فعال می کنیم .

5- OK

کار در کارگاه 6

1- اعداد 1 تا 16 را در خانه A1 به بعد بنویسید :

2- عداد زوج از 100 تا110 را در خانه B1 به بعد بنویسید .

3-روزهای هفته را از سلول C1 تا H1 بنویسید .

4- در سلول D1 تاریخ 2007/1/1 را وارد کنید سپس با استفاده از Auto fill تا تاریخ 2007/1/16 را بنویسید.

5- حروف الفبای انگلیسی (A,B,C,D,E,F)را به صورت لیست دائمی در آورده تا بتوانید همواره از آنها استفاده کنید :

6- لیستی از اسامی ( علی ، حمید ، رضا ، سینا) را در سلولهای F1تا F4 تایپ کنید و فهرستی بسازید که این لیست را همیشه داشته باشید .

7- در لیست اسامی دوستان خود بین اسم سوم و چهارم نام تینا را اضافه کنید .

8- اسم دوم را حذف کنید .

9- لیست اسامی دوستان خود را حذف کنید

10- کاری کنید که Auto fill غیر فعال شود .

توابع

فعال کردن پنجره ی توابع :

ما می توانیم اعمال ریاضی ، منطقی و دیگر توابع را در Excel داشته باشیم . برای استفاده از توابع Excel به یکی از روشهای زیر عمل می کنیم :

1- بر روی ، Paste function در خط فرمول ، کلیک می کنیم .

2- در پنجره ی باز شده در قسمت Select a category نوع تابع را مشخص می کنیم . کلیه ی توابع در 8 دسته طبقه بندی شده اند و در دسته ی All همه توابع قرار دارند ( اگر گروه تابع را ندانیم می توانیم آنرا در All پیدا کنیم ) و در دسته ی Most Recently used توابعی که به تازگی از آنها استفاده شده است قرار دارند .

8 گروه طبقه بندی شده عبارتند از :

- Financial : برای توابع

- Date & Time : برای توابع مربوط به تاریخ و زمان

- Math & trig : برای توابع مربوط به ریاضی

- Statistical : برای توابع مربوط به آماری

- Lookup & Reference : برای توابع جستجویی و توابعی که نیاز به جداول مرجع دارند .

- Database : برای توابع مربوط به پایگاه داده

- Text : برای توابع متنی

- Logical : برای توابع منطقی

- Information : برای توابع اطلاعاتی

3- در قسمت Select a function تابع را مشخص می کنیم .

4- در پنجره ای که باز می شود به دو طریق می توانیم عمل کنیم :

الف ) در کادر Number1 ، محدوده ی آدرس اعداد را وارد می کنیم . برای وارد کردن محدوده ی آدرس کافی است ابتدا آدرس اولین خانه ی محدوده را وارد کرده ، سپس عملگر آدرس ( : ) را تایپ کنیم و بعد آدرس آخرین سلول محدوده را وارد می کنیم . همچنین می توانیم بر روی Collapse Dialog این کادر کلیک کرده و محدوده را با Drag انتخاب کنیم .

ب ) در هر کادر یک آدرس وارد کنیم . برای این کار در کادر اول آدرس اولین سلول را تایپ کرده بر روی کادر دوم کلیک کرده ، آدرس دومین سلول را تایپ می کنیم و الی آخر ... معمولا زمانی از این روش استفاده می کنیم که سلولها پراکنده باشند .

5- بر روی دکمه ی OK کلیک می کنیم .

روش دوم :

1- منوی Insert را انتخاب می کنیم.

2- زیر منوی Function را انتخاب می کنیم.

3- بقیه مراحل مانند مرحله 2 به بعد روش اول است.

روش سوم:

1- در خانه تابع را همراه با آرگومانهای آن تایپ می کنیم. ( توابع و آرگومانهایش در قسمت بعد توضیح داده شده اند. )

2- اگر قبل از آن = گذاشته باشیم که Enter می کنیم در غیر این صورت بر روی = در نوار فرمول Click می کنیم.

روش چهارم:

1- در یک خانه (خانه ای که می خواهیم حاصل نوشته شود) علامت = را تایپ می کنیم یا علامت = در خط فرمول را می زنیم.

2- در کادر اول نوار فرمول ( Name Box ) توابع ظاهر می شوند، کافی است بر روی drop down آن Click کنیم تا همه توابع را ببینیم. تابع مورد نظر را انتخاب می کنیم.

3- بقیه مراحل مانند مرحلة 4 به بعد روش اول است.

چند تابع معروف

1- تابع مجموع (SUM ) :

برای فعال کردن این تابع یا آنرا تایپ کرده یا به یکی از روشهای گفته شده در بالا عمل می کنیم. در پنجره Function Category گروه Math & Trig را انتخاب می کنیم و در پنجره Function name ،SUM را انتخاب می کنیم فرمت کلی این دستور به شکل زیر است: ( از این دو فرمت زمانی که بخواهیم فرمول را تایپ کنیم استفاده میکنیم. )

الف : Sum-number1:number2

ب : Sum-number1;number2;…

نکته :

معمولا برای زمانی که اطلاعات در سلولهای مجاور باشند از فرمول اول و اگر اطلاعات در سلولهای غیر مجاور و پراکنده باشند از فرمول دوم استفاده می کنیم .

2- تابع میانگین Average :

از این تابع برای محاسبه ی میانگین استفاده می شود . این تابع جزو گروه Statistical است . شکل کلی آن بصورت زیر است :

الف : Average-number1;number2;…

ب : Average -number1:number2



3- تابع ماکزیمم (Max) :

از این تابع برای پیدا کردن ماکزیمم چند مقدار استفاده می کنیم . این تابع نیز جزء گروه Statistical است و شکل کلی آن به صورت زیر است :

الف : Max-number1;number2;…

ب : Max-number1:number2



4- تابع مینیموم (Min) :

از این تابع برای محاسبه ی میانگین اعداد استفاده می شود و جزء توابع گروه Statistical می باشد . شکل آن به صورت زیر است :

الف : Min-number1;number2;…

ب : Min-number1:number2

5- تابع شمارنده (Count) :

از این تابع برای شمارش تعداد خانه های پر شامل اعداد استفاده می شود . این تابع نیز جزء توابع گروه Statistical می باشد و فرم کلی آن بصورت زیر است :

الف : Count-value1;value2;…

ب : Count-value1:value2

6- تابع Round :

از این تابع برای گردکردن اعداد استفاده می شود و جزء توابع گروه Trig & Math می باشد و شکل کلی آن بصورت زیر است :

Round -&number;num_degits

قسمت Number برای معرفی عدد و قسمت Num_degitis معرف تعداد ارقامی است که باید گرد شوند ، Excel هنگام گرد کردن نگاه به اولین رقم حذفی می کند اگر کوچکتر از 5 بود که خود عدد را می نویسد ولی اگر بزرگتر از 5 بود یک رقم به آخرین رقم باقیمانده اضافه می کند.

Auto sum : توسط این دستور می توانیم تعدادی خانه را با هم جمع کنیم . در این حالت کافی است در خانه ای که می خواهیم جواب درآن نوشته شود ، کلیک کرده و سپس بر روی آیکن Autosum از نوار ابزار Standard کلیک کنیم . Excel خانه های در محدوده ی خانه ی انتخابی برای جواب را در نظر می گیرد و مجموع آنها را حساب می کند و خانه های انتخاب را به ما نشان می دهد . اگر این خانه ها مورد نظر ما نبودند ، خودمان محدوده را انتخاب می کنیم .

کار در کارگاه 7

1- در خانه های A1 تا A5 اعداد 10 تا 14 را وارد کنید .

2- در خانه های E8 تا G10 اعداد 1 تا 9 را وارد کنید .

3- مجموع خانه های A1 تا A5 را با استفاده از تابع Sum در خانه ی C1 بدست ورید :

4- مجموع خانه های A5 و A3 را در خانه ی C2 بدست آورید :

5- در خانه ی D1 مجموع خانه های E8 تا F9 و G10 را بدست آورید:

6- میانگین خانه های A1 تا A5 را در C3 بدست آورید .

7- در خانه ی D2 میانگین خانه های E8 تا F9 و G8 ، G10 و E10 را بدست آورید.

8- Max خانه های A1 تا A5 را در خانه ی C5 بدست آورید.

9- Min خانه های A1 تا A5 و C2 را در خانه ی C6 بدست آورید .

10- در خانه ی B1 حرف a و در خانه ی B5 حرف C را بنویسید.

11- در خانه های A1 تا C5 (اعداد 1تا 7)را نوشته ، سپس با استفاده از فرمول ، اعداد را شمارش کنید و نتیجه را در E4 بنویسید.

12- در خانه ی A6 عدد 2/345987 را بنویسید .

13- این عدد را تا دو رقم اعشار گرد کنید و در C7 بنویسید .

آدرس دهی نسبی

درExcel دو مدل آدرس دهی به نامهای : آدرس دهی مطلق و آدرس دهی نسبی داریم.

آدرس دهی نسبی :

فرض کنید سلولهای Excel را به صورت زیر پر کرده ایم :

 



در سلول B1 فرمول A1+A2 را می نویسیم .اگر این فرمول را copy کرده و در سلول B2 .Paste کنیم و یا با استفاده از Auto fill محتوای سلولهای B2 تا B4 را پر کنیم .اعداد 5و7و4 به ترتیب برای سلولهای B2 تا B4 ظاهر میشوند. حال میخواهیم بدانیم این اعداد از کجا بدست آمده اند. وقتی ما در سلول B1 فرمول A1+ A2 را تایپ میکنیم، در حقیقت سلول سمت چپی و یک سلول پایین آن با هم جمع میشوند. پس برای سلول B2 ، سلول سمت چپی ( A2 ) و سلول پایینی آن ( A3) با هم جمع میشوند که جواب 5 میشود. برای سلولهای بعدی هم به همین ترتیب محاسبات انجام میشود. به این نوع آدرس دهی ، آدرس دهی نسبی گفته میشود چون نسبت به مکان هر سلول ، فرمول سلول عوض میشود و در حقیقت فرمول درون سلول B2 ، A2+A3 میشود.

آدرس دهی مطلق

در این آدرس دهی با کپی کردن فرمول در هر سلولی ، فرمول عوض نمی شود.

فرض کنید میخواهیم حقوق افراد یک اداره را حساب کنیم. حقوق با استفاده از فرمول زیر حساب میشود ( حقوق پایه * 7% - حقوق پایه = حقوق ) حقوق پایه را در ستون B مینویسیم. برای محاسبه حقوق میتوانیم در سلول C1 فرمول B1-B1*7%= را بنویسیم و برای تمام افراد Auto fill کنیم. در این حالت در حقیقت از آدرس دهی نسبی استفاده کرده ایم. ولی فرض کنید که درصد مالیات عوض شده و 10% شود. حالا باید دوباره فرمول جدیدی در سلول C1 نوشته و مجدد Auto fill کنیم. برای اینکه نخواهیم در هر بار عوض شدن درصد مالیات فرمول را عوض کنیم میتوانیم درصد مالیات را در سلول جدا نوشته و از آدرس آن در فرمول استفاده کنیم. پس مثلاً در سلول A1 عدد 7% را مینویسیم و در سلول C1 فرمول B1-B1*A1 را مینویسیم حال Auto fill میکنیم. ولی میبینیم که برای بقیه سلولها جواب همان حقوق پایه می شود. چرا؟

چون با آدرس دهی نسبی میخواهد عمل کند و چون در سلول C1 فرمول B1-B1*A1 بوده ، برای C2 فرمول B2-B2*A2 میشود که مقدار A2 صفر است. پس جواب همان مقدار حقوق پایه میشود. برای رفع این مشکل باید سلول A1 ثابت شود. یعنی در تمام فرمولها A1 در ستون حقوق پایه ضرب شود. در این حالت از آدرس دهی مطلق استفاده میکنیم. برای ثابت کردن سطر یا ستون در کنار حرف ستون یا عدد سطر علامت $ میگذاریم. اگر بخواهیم سلول را ثابت کنیم در کنار حرف ستون و عدد سطر هر دو علامت $ میگذاریم. یعنی در سلول C1 مینویسیم : B1-B1*$A$1

کار در کارگاه 8

- جدول زیر را درست کنید.

 



1- در سلولهای F1 و G1 اعداد 4و2 را بنویسید .

2- ستون معدل را پرکنید . برای محاسبه معدل ضریب درس ریاضی 4 و درس دینی 2 باشد . که در سلولهای F1 و G1 نوشته شده اند .

3- جدول ضرب 6*6 را درست کنید .

مرتب کردن لیست ها

ما میتوانیم لیست موجود را بر اساس هر یک از ستونهای آن به صورت صعودی یا نزولی مرتب کنیم. برای این کار کافی است به یکی از دو روش زیر عمل کنیم :

روش اول :

1- یک سلول از ستونی را که میخواهیم لیست بر اساس آن مرتب شود انتخاب میکنیم.
2- برای مرتب سازی صعودی از آیکون Sort Ascending ( ) و برای مرتب سازی نزولی از آیکون Sort Descending ( ) در نوار ابزار Standard استفاده میکنیم.

نکته

باید توجه داشته باشیم که در این حالت نباید یک ستون انتخاب شود بلکه فقط یک سلول از ستونی که میخواهیم بر اساس آن لیست مرتب شود را انتخاب میکنیم.

روش دوم :

1- کل جدول یا یک سلول از جدول را انتخاب میکنیم.
2- منوی Data را انتخاب میکنیم.
3- گزینه Sort را انتخاب میکنیم.
4- پنجره ای باز میشود که باید قسمتهای زیر را با توجه به نیاز در آن پر کنیم :

الف- Sort By : در این کادر ستونی را که میخواهیم لیست بر اساس آن مرتب شود ، انتخاب میکنیم.
ب- Then By : در این کادر ستونی را تعیین میکنیم که اگر اطلاعات ستونی که در کادر اول مشخص شده برای مرتب سازی مانند هم بود لیست بر اساس این ستون مرتب شود.
ج- Ascending : با انتخاب این گزینه لیست به صورت صعودی مرتب میشود.
د- Descending : با انتخاب این گزینه لیست به صورت نزولی مرتب میشود.
هـ- My List Has : در این قسمت دو گزینه Header Row ، و No Header Row وجود دارد. اگر Header Row انتخاب شده باشد هنگام باز شدن پنجره Sort کل لیست به غیر از سطر اول که سطر عنوان است انتخاب میشود و در کادر های Sort By , Then By عناوین قرار میگیرند. ولی اگر No Header Row را انتخاب کنیم هنگام باز شدن پنجره Sort کل جدول حتی سطر اول که سطر عنوان است انتخاب میشود و در کادر های Sort by , Then By بجای عناوین, نام ستونها قرار میگیرند. در حقیقت در این حالت عناوین جزء اطلاعات در نظر گرفته شده و در مرتب سازی شرکت داده میشوند.

کار در کارگاه 9

1- یک Book جدید به نام Shop ایجاد کنید .

2- جدولی در این Book ایجاد کنید که شامل ستونهای زیر باشد ، برای 4 نفر اطلاعات گفته شده را وارد کنید سپس جدول را بر اساس نام خانوادگی خریدار ، صعودی مرتب کنید .

3- یک کپی از جدول در Sheet2 بگیرید.

4- جدول را بر اساس نام خانوادگی فروشنده مرتب کنید . در صورتیکه نام خانوادگی فروشنده ها یکسان بود بر اساس نام خانوادگی و چنانچه نام خانوادگی یکسان بود بر اساس نام مرتب شود.

آماده سازی کاربرگها برای چاپ

قبل از چاپ باید تنظیماتی بر روی فایل مثلاً سایز کاغذ ، حاشیه ها ، سر صفحه و پا صفحه ، طریقه چاپ و ... را تعیین کنیم. برای انجام این تغییرات از Page Setup استفاده میکنیم. برای فعال کردن Page Setup کافی است از منوی فایل ، Page setup را انتخاب کنیم. با انتخاب این گزینه پنجره ای باز میشود که شامل Tab های زیر است :

Tab Page :

این Tab شامل قسمتهای زیر است :
1- Orientation : در این قسمت جهت قرار گرفتن متن در کاغذ را تعیین میکنیم. Portrait برای چاپ عمودی یا Landscape برای چاپ افقی است.
2- Scaling : توسط این قسمت میتوانیم اندازه کاربرگ خروجی را بدون هر گونه تغییر بر روی نمایشگر بزرگ یا کوچک کنیم. این قسمت شامل گزینه های زیر است :

الف- Adjust to : میتوانیم میزان بزرگی را بر اساس درصدی از بزرگی تعیین کنیم. حداقل این میزان 10 و حداکثر ان 400 میباشد.
ب- Fit to : در این قسمت میتوانیم تعیین کنیم که اطلاعات ما در چند صفحه گنجانده شود.

3- Paper Size : اندازه کاغذ را میتوان تعیین کرد.
4- Print Quality : قدرت تفکیک پذیری یا کیفیت چاپ را تعیین میکنیم که واحد آن DPI(Dot Per Inch) است.
5- First Page Number : شماره گذاری را از صفحه مشخص شده شروع میکند.


Tab Margins :

توسط اینTab میتوان حاشیه های صفحه ، سر صفحه و پا صفحه را تعیین کرد. این Tab شامل قسمتهای زیر است :
1- Tab , Bottom , Left, Right : فاصله حاشیه های راست , چپ , پایین و بالا را تعیین میکند.
2- From Edge : محل سر صفحه یا پاصفحه را تعیین میکند ( باید کمتر از حاشیه های بالا یا پایین باشد)
3- Center On Page : مرکز فعلی را به را به طور افقی یا عمودی نسبت به حاشیه ها تعیین میکند.
4- Preview : پیش نمایش تنظیمات در این محدوده نمایش داده میشود.

Tab Header/ Footer:

توسط این Tab میتوانیم سر صفحه و پا صفحه ها را وارد کنیم.
یک سر صفحه در بالای صفحه و یک پاصفحه در پایین هر صفحه چاپ خواهد شد. عموماً نام شرکتها و عنوان گزارشها به عنوان سر صفحه مورد استفاده قرار میگیرند. شماره صفحات و ساعت و تاریخ خروجیهایی هستند که عموماً به عنوان پاصفحه مورد استفاده قرار میگیرند.

این Tab شامل قسمتهای زیر است :

1- کادرهای Header , Footer :
در این کادر یک سری Header ها و Footer های آماده و متداول مثل شماره صفحه , نام کاربرگ، نام کاربر، تاریخ و ترکیب این موارد وجود دارد که میتوانیم با توجه به نیاز یکی از آنها را انتخاب کنیم.

2- دکمه های Custom Header , Custom Footer :

توسط این دکمه ها میتواتنیم Header ها و Footer های شخصی ایجاد کنیم. با کلیک بر روی این دکمه ها پنجره ای باز میشود که باید محل استقرار پاصفحه یا سر صفحه را بوسیله ماوس انتخاب کرده ( یکی از سه قسمت Left, Center, Right). قسمت سمت چپ، چپ چین خواهد شد، محتوای قسمت میانی نسبت به میانه قسمت تنظیم خواهد شد. و قسمت راست، راست چین خواهد شد. متن مورد نظر را در یکی از این سه قسمت تایپ میکنیم ( برای رفتن به خط جدید کلید Enter را باید فشار داد).
دکمه هایی که در میانه صفحه برای قالب بندی صفحه قرار داده شده اند عبارتند از :
Format Font : با فشردن این دکمه پنجره Font باز شده و میتوان فرمت نوشته ها را تغییر داد.

Insert Page Number : برای درج شماره صفحه

Insert Number Of Pages : برای درج تعداد صفحات

Insert Date : برای درج تاریخ جاری

Insert Time : برای درج زمان جاری

Insert Book Name :برای درج نام Book

Insert Sheet Name : برای درج نام کاربرگ


Tab Sheet :

این Tab شامل قسمتهای زیر است :
1- Print Area : میتوانیم ناحیه ای از کاربرگ را برای چاپ انتخاب کنیم یا آدرس آن را تایپ کنیم.
2- Print Titles : در این قسمت میتوانیم یک سطر یا یک ستون را به عنوان سطر یا ستونی که میخواهیم در تمامی صفحات به عنوان سطر یا ستون عنوان تکرار شود انتخاب کنیم.
3- Print : این قسمت شامل گزینه های زیر است :

الف- Gridline : به طور پیش فرض خطوط شطرنجی محیط Excel در نسخه چاپی ظاهر نمیشود. برای ظاهر شدن این شبکه کافی است این گزینه را تیک بزنیم.
ب- Black and White : همه چیز را با رنگ سیاه و زمینه سفید چاپ میکند. و رنگها بدون سایه خواهند بود.
ج- Draft Quality : با انتخاب این گزینه قدرت تفکیک پذیری کمتر شده و زمان چاپ کاهش می یابد.
د- Row And Column Heading : به طور پیش فرض عنوان سطر ها ( 1و2و3و... ) و عنوان ستونها ( A, B, C, …)در نسخه چاپی ظاهر نمیشود. ولی اگر این گزینه را تیک بزنیم این عناوین در نسخه چاپی , چاپ میشوند.
هـ- Comments : در این فسمت میتوانیم نحوه چاپ توضیحات را تعیین کنیم :

• None : توضیحات چاپ نمیشوند.
• At End Of Sheet : در انتهای هر Sheet توضیحات چاپ میشوند.
• As Display on Sheet : در محلی که در Sheet قرار دارند چاپ میشوند.
4- Page Order : ترتیب چاپ صفحه ها را برای کاربرگهای چند صفحه ای انتخاب میکیم.

بازبینی پیش از چاپ

بهتر است صفحات خروجی را بازبینی کرده و آنها را کنترل کنیم. برای مشاهده پیش نمایش چاپ به یکی از روشهای زیر عمل میکنیم :

روش اول :

1- انتخاب منوی File
2- انتخاب Print Preview

روش دوم :

استفاده از آیکون Print Preview ( ) در نوار ابزار Standard.
با انتخاب Print Preview پنجره ای باز می شود که شامل گزینه های زیر است :

Next : صفحه بعد را نمایش میدهد.این گزینه در صورتی فعال است که یا بیشتر از یک صفحه داشته باشیم یا در صفحه آخر نباشیم.

Previous : صفحه قبل را نمایش میدهد. این گزینه در صورتی فعال است که یا بیشتر از یک صفحه داشته باشیم یا در صفحه اول نباشیم.

Zoom : بزرگ نمایی صفحه را در هر قسمت که کلیک کنیم داریم و همچنین مجدداً بازگشت به بزرگنمایی قبل با کلیک مجدد .

Print : کادر مکالمه Print را نمایش میدهد.

Set up : کادر مکالمه Page Set up را نمایش میدهد.

Margins : ویژه نمایش خطوط حاشیه صفحه ، سر صفحه و پا صفحه میباشد. در این حالت با Drag کردن خطوط میتوان حاشیه را تنظیم کرد. این تنظیم حالت دستی دارد و برای تنظیم دقیق از همان Tab: Margins در Page Setup استفاده میکنیم.

Page Break Preview : با فشردن این دکمه فایل به تفکیک صفحات نمایش داده میشود. در این حالت مرز هر صفحه و اطلاعاتی که در آن صفحه قرار دارد نمایش داده میشود.

Close : پنجره Preview را بسته و ما را به کاربرگ بازمیگرداند.

چاپ کاربرگها

برای چاپ کاربرگ به یکی از روشهای زیر عمل میکنیم :

روش اول :

1- انتخاب منوی File
2- انتخاب گزینه Print

روش دوم :

فشردن کلید های Ctrl + P

روش سوم :

استفاده از آیکون Print در نوار ابزار Standard
اگر به یکی از دو روش اول و دوم عمل کنیم پنجره ای باز میشود که شامل گزینه های زیر است :
1- Print What : در این قسمت تنظیماتی در مورد خود پرینتر انجام میدهیم.
2- Page Range : در این قسمت محدوده صفحاتی که میخواهیم چاپ کنیم را مشخص میکنیم. این قسمت شامل دو گزینه میباشد :

الف- All : تمامی صفحات را چاپ میکند.
ب- Pages : با استفاده از این قسمت میتوانیم تعدادی صفحه را از بین صفحات چاپ کنیم. برای این کار شماره صفحه شروع را مقابل From و شماره صفحه پایانی را مقابل To مینویسیم.

3- Print What : توسط این قسمت میتوانیم محدوده چاپ را تعیین کنیم. این قسمت شامل سه گزینه زیر میباشد :

الف- Selection اگر بخواهیم تعدادی خاص از سلول ها را چاپ کنیم سلولها را انتخاب کرده و سپس این گزینه را انتخاب میکنیم.
ب- Active Sheet : Sheet جاری را چاپ میکند.
ج- Entire Work book : Book جاری را چاپ میکند.

4- Copies : این قسمت شامل گزینه های زیر است :

الف- Number Of Copies : با تایپ یک عدد مشخص میکنیم که از هر صفحه چند کپی گرفته شود.
ب- Collate : اگر این گزینه تیک داشته باشد در هر بار چاپ ابتدا از تمامی صفحات یک نسخه پرینت میگیرد و بعد دوباره سراغ سری بعد میرود. یعنی یک نسخه دیگر از تمامی صفحات پرینت میگیرد تا زمانی که به تعداد کپی هایی که در پنجره Copies تعیین کرده ایم پرینت گرفته شود. در صورتی که این گزینه تیک نداشته باشد به تعداد باری که در کادر Copies تعیین کرده ایم از صفحه 1 کپی میگیرد سپس به همان تعداد از صفحه 2 کپی میگیرد و الی آخر .

 

  
نویسنده : صادق شهامتی ; ساعت ۱٠:٤۱ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ۱۳ دی ۱۳٩٠
تگ ها : excell

مفاهیم پایه فن آوری اطلاعات -2

مراحل اول کار با کامپیوتر

راه اندازی کامپیوتر :

واضح است اولین کاری که باید قادر به انجام آن باشید روشن کردن کامپیوتر و شناختن وقایعی است که هنگام انجام این کار رخ می دهد . وقتی کامپیوتر خود را روشن می کنید ابتدا کاراکترهای سفید رنگی در زمینه ی سیاه و سفید مانیور به نمایش در می آیند . این اطلاعات مشخص می کنند که PC - Personal computer ، در حال بررسی سخت افزار و نرم افزار شماست . برخی از این اطلاعات در تراشه های حافظه فقط خواندنی (Ram) و برخی دیگر نیز در هارد دیسک کامپیوتر نگهداری می شوند . اگر همه چیز به خوبی پیش رود ، می توانید صفحه مقدماتی ویندوز XP و بعد از آن Desktop ویندوز را در صفحه نمایش مشاهده کنید . مدت زمان لازم برای مشاهده Desktop ویندوز XP چند دقیقه است ولی در سیستم های امروزی عواملی نظیر سرعت پردازشگر و تعداد برنامه هایی که هنگام راه اندازی سیستم باید به طور اتوماتیک اجرا شوند ، این زمان را تحت تاثیر قرار می دهند و طبیعتا آنرا کوتاهتر می کنند .

نکته : تصاویری که بعد از راه اندازی سیستم خود در صفحه نمایش مشاهده می کنید به کارخانه ای که کامپیوتر شما را تولید کرده است بستگی دارد .

نکته :اگر کامپیوتر برای استفاده بیش از یک کاربر تنظیم شده باشد یا چنانچه به یک شبکه متصل باشید برای نمایش صفحه Desktop باید با استفاده از نام کاربری و کلمه ی عبور خود وارد ویندوز شوید .

انتخاب یک برنامه جهت اجرای آن در هنگام راه اندازی کامپیوتر به نیاز فرد بستگی دارد . عموما تنظیمات مربوط به اجرا شدن نرم افزارها در هنگام راه اندازی ویندوز در گزینه ی Setting و تب General پایه ریزی می شود که می توان به دلخواه این تنظیمات را تغییر داد .
هنگامیکه می خواهید برای اولین بار از محیط ویندوز استفاده کنید پنجره ای شناور در منوی Taskbar ظاهر شده و فرصتی را برای گشت و گذار در ویندوز XP در اختیار شما قرار می دهد (Tour Windows XP) اگر این پنجره را در مراحل اولیه کاربرد ویندوز مشاهده نکردید برای نمایش آن از منوی Start به ترتیب گزینه های All program- Accessories – tour windows xp را انتخاب کنید .
خوب است قبل از شروع به کار با ویندوز از پنجره ی Windows XP Tour ، گشت و گذاری در محیط ویندوز داشته باشید . توجه کنید که بعد از اجرای Tour ، پنجره ای به صورت Wizard ( راهبرهای کمکی ویندوز ) باز شده و شامل دو گزینه می باشد : در گزینه ی اول امکان استفاده از صوت و تصویر متحرک (animation) برای کاربر وجود دارد و در گزینه ی دوم استفاده از نسخه ی تصویری و متنی که از طریق Internet یا IE ( مرورگر وب ) در اختیار شما قرار می گیرد . هنگام انتخاب این گزینه برنامه ی IE به طور اتوماتیک اجرا می شود .

 

خاموش کردن کامپیوتر :

خوب است قبل از خاموش کردن کامپیوتر خود تمام برنامه های کاربردی در حال اجرا را ببندید . در صورتیکه این کار را انجام ندهید اتفاقات مختلفی ممکن است رخ دهد :

1- احتمالا پیام هایی را مشاهده خواهید کرد که تقاضای بستن فایل هایی را که مشغول کار روی آنها بودید می کنند .
2- ممکن است پیغامی را مشاهده کنید که در بردارنده ی برنامه هایی است که هنوز در احال اجرا هستند . گزینه ای که متعاقب این پیام در اختیار شما قرار می گیرد و می تواند به قطع عملکرد برنامه ختم شود که در پاره ای مواقع منجر به از دست دادن تغییرات انجام شده خواهد شد .
3- احتمال باز شدن اتوماتیک و بدون اجرا توسط شما برای پنجره هایی که در هنگام خاموش کردن کامپیوتر باز بوده اند ( پس از راه اندازی مجدد ) وجود دارد .

بنابراین قبل از خارج شدن از محیط ویندوز و خاموش کردن کامپیوتر برنامه های در حال اجرا و پنجره های باز شده را ببندید .
در نهایت برای خاموش کردن کامپیوتر برروی منوی Start و گزینه ی Turn off computer کلیک کرده تا پنجره مربوطه به آن در صفحه ی نمایش ظاهر شود .

راه اندازی مجدد کامپیوتر

اگر بخواهید کامپیوتر را مجدد راه اندازی کنید در پنجره ی مربوط به Turn off computer گزینه ی Restart را انتخاب کنید .

کاربردهای راه اندازی مجدد Restart :

1- در مواردیکه یک نرم افزار جدید در کامپیوتر نصب می کنید و برای هماهنگ شدن برنامه با محیط ویندوز نیاز است که یک بار PC خود را Restart کنید . شاید راه اندازی مجدد کامپیوتر از مراحل نصب یک نرم افزار باشد و در مواقع دیگر این امر بنا به دلیلی که قید شد به دلخواه کاربر انجام شود .

2- در هنگامیکه به دلیل بالا بودن حجم یک برنامه یا اجرای همزمان چند برنامه یا مواردی از این دست که موجب عدم اعمال حرکت یا دستور توسط ماوس و به نوعی دیگر قفل کردن سیستم می شود نیاز است که PC مجددا راه اندازی شود که این عمل در اغلب اوقات جوابگوی ناهنجاریهای پیش آمده خواهد بود .

Stand by:

گزینه ی دیگری که در پنجره ی Turn off computer وجود دارد Stand by است . با انتخاب این گزینه مانیتور و هارد دیسک خاموش شده ولی با حرکت ماوس و یا فشردن هر کلید از صفحه ی کیبورد ، سیستم مجددا فعال می شود .

Hibernate:

ممکن است گزینه ی دیگری را تحت عنوان Hibernate در پنجره ی Turn off computer مشاهده کنید . در کامپیوترهای Laptop این گزینه هم از طریق دکمه است و هم با بستن سرپوش Laptop فعال می شود و در کامپیوترهای معمولی در هنگام مشاهده ی پنجره ی Turn off computer و در صورت عدم وجود این گزینه به صورت پیش فرض با فشردن کلید Shift از صفحه کلید گزینه ی Stand by تبدیل به Hibernate خواهد شد . اما کاربرد این عبارت به این صورت است که یک ذخیره سازی از کلیه ی جزئیات و تنظیمات کنونی ویندوز تهیه کرده و با راه اندازی مجدد وضعیت به زمان قبل از Hibernate باز خواهد گشت .

نکته : قبل از تنظیم سیستم خود در حالت Stand by از ذخیره شدن کلیه ی فعالیتهای خود در سیستم مطمئن شوید چرا که در صورت قطع برق تمام تغییرات اعمال شده ی آخرین ذخیره سازی از بین رفته و از طرف دیگر هنگام اتصال شما به شبکه نمی توان احتمال عدم استفاده از این گزینه را کتمان کرد .

 

Desktop

عموما این صفحه زمانی به نمایش در می آید که شما کامپیوتر خود را با موفقیت راه اندازی کرده باشید . اگر برای اولین بار پس از نصب ویندوز وارد این محیط شدید صفحه ی نمایش شما دارای تصویر پیش فرض ویندوز XP خواهد بود که در ابتدا فقط یک آیکون به نام Recycle bin را در آن مشاهده خواهید کرد . در ادامه خواهید آموخت که می توان تصویر پس زمینه را تغییر داد .
از آیکون های دیگری که به صورت پیش فرض در محیط ویندوز شما وجود دارند ولی از همان ابتدا در صفحه ی Desktop قابل مشاهده نیستند می توان به My Computer ، My Document و Internet Explorer اشاره کرد .
لازم به ذکر است با کلیک بر روی منوی Start ، گزینه های قید شده قابل دسترسی می باشند .

آشنایی با عملکرد آیکونهای موجود در Desktop :

Recycle Bin : فایلهای حذف شده از محیط ویندوز را در خود نگه می دارد با این توضیح که تمامی این فایلها قابل دستیابی مجدد می باشند .
فضای Recycle Bin ثابت بوده و در صورت پر شدن این حجم ، فایهای قدیمی تر به طور اتوماتیک از آن خارج و فایلهای جدید جایگزین می شوند . بنابراین در صورت نیاز به بازیابی از قرار گرفتن فایل به صورت طولانی مدت در این محدوده جلوگیری کنید .

نکته : در صورت اطمینان از عدم نیاز فایل مورد نظر می توان آنرا به طور مستقیم و بدون واسطه ی Recycle Bin از محیط ویندوز حذف کرد به این ترتیب که پس از انتخاب فایل همزمان کلیدهای Delete و Shift بفشارید و گزینه ی Yes از پنجره ی هشدار در مورد عدم دستیابی مجدد به فایل را انتخاب نمایید .

نکته : پاک کردن اطلاعات از روی دیسک های قابل حمل ( فلاپی دیسک – Flash memory و ... ) به صورت مستقیم انجام شده با این معنی که این فایلها پس از حذف به Recycle Bin انتقال نیافته و متعاقب آن فایل قابل بازگشت نخواهد بود .

My document: محلی که اسناد خود را در آن نگهداری می کنید . از آنجا که ویندوز XP این امکان را فراهم آورده تا چندین کاربر برای این محیط تعریف شوند لذا به ازای هر کاربر پوشه ی My document جداگانه ساخته که متمایز از یکدیگر خواهند بود . بصورت پیش فرض My document شامل دو پوشه ی my picture و my music بوده که این دو نیز به ترتیب دارای فایل های تصویری و صوتی به صورت Sample ( مثالی ) هستند .
شاید دسترسی سریع به My document را بتوان علت اصلی ذخیره سازی اسناد در آن دانست در غیر این صورت بیان اینکه چه عناوینی را در این پوشه ذخیره کنید بسیار مشکل است .

My Computer : درگاه رسیدن به دیسکها و درایوهای موجود در سیستم ، که شامل سه قسمت می باشد :

1- قسمت اول Files stored on this computer نام دارد که حاوی دو پوشه ی Shared Document ( اسنادی که برای کلیه ی کاربران قابل دسترسی است ) و User Document که در آن برای هر کاربر پوشه های مخصوص به او اختصاص داده می شود .

2- قسمت دوم Hard Disk drives نام دارد که حاوی تمام درایوها و پوشه ها و فایلهای موجود در کامپیوتر بوده و قابلیت دسترسی به آنها را فراهم می آورد . به تعبیر دیگر حتی کلیه ی اطلاعات ذخیره شده در My document نیز از طریق این قسمت قابل دسترسی می باشد .

3- و قسمت آخر که Devices with removable storage نام دارد که مدیریت تمام درایوهای قابل جابجایی نظیر Floppy disk ، Cool disk و Tape drive ها را در اختیار کاربر قرار می دهد .

نوار وظیفه - Taskbar

به نواری که در حالت پیش فرض در پایین ترین ناحیه از صفحه ی نمایش خود قرار دارد دقت کنید ، آن نوار وظیفه نام دارد :

 



می توان محیط ویندوز را طوری تنظیم کرد که Taskbar در بالای صفحه یا کنار صفحه به نمایش در آید و یا حتی زمانی که از آن استفاده نمی کنید مخفی باشد ( Auto-hide the taskbar) .

- Notification area ( فضای اعلانات یا ناحیه توجه ): عموما شامل برنامه هایی است که مورد نیاز شما هستند و در کنار ساعت قرار گرفته اند . از آن جمله می توان به برنامه های کنترل حجم صدا ، سیستم امنیتی ویندوز و غیره اشاره کرد .
هنگامیکه اشاره گر ماوس را بر روی ساعت نگه دارید ، تاریخ روز جاری را به نمایش در می آورد . عموما آیکونهای موجود در ناحیه توجه مربوط به برنامه هایی است که نیاز به توجه دارند ( به عنوان مثال برنامه هایی که به صورت آیکونهای موجود در ناحیه توجه به صورت محدود در سیستم شما نصب می شوند و پس از گذشت چند روز غیر فعال می گردند مگر اینکه نسخه ی اصلی برنامه از طریق اینترنت خریداری گردد و یا اقدام به رجیستر کردن برنامه شود .)
برخی دیگر از آیکونهای موجود در ناحیه ی توجه حاوی اطلاعات اجمالی از برنامه مربوطه می باشند به این صورت :

- برنامه های در حال اجرا : به برنامه هایی اطلاق می شود که هم اکنون مورد استفاده ی شما قرار دارند و پنجره های آنها به صورت minimize در نوار وظیفه مشاهده می شوند .

برای سوئیچ کردن بین چند برنامه یا پنجره که به صورت همزمان در سیستم مورد استفاده قرار گرفته اند . کلید Alt را پایین نگه داشته و با هر بار فشردن کلید Tab پنجره ها را یکی پس از دیگری انتخاب کنید .

- Quick launch : همانطور که از نام آن پیداست حاوی آیکونهایی است که با یک کلیک می توان آنها را اجرا کرد. قابلیت تنظیمات آن به گونه ای است که می توان برنامه ها را به آن اضافه (add) یا از آن حذف (Remove) کرد . در صورت عدم مشاهده در نوار وظیفه با کلید راست بر روی Taskbar و انتخاب گزینه ی Toolbar و سپس انتخاب Quick launch می توانید آنرا در نوار وظیفه ظاهر کنید .

 

اجزاء پنجره در ویندوز

1- نوار عنوان Title Bar

- Close برای بستن پنجره
- Minimize برای به حداقل رساندن پنجره
- Maximize برای به حداکثر رساندن پنجره
- Restore برای برگشت به حالت قبل

( از این دکمه زمانی استفاده می شود که بخواهید اندازه ی پنجره ای را به حالت اصلی خود باز گردانید )

2- نوار منو Menu Bar

نوار منو همانطور که از نامش مشخص است در بردارنده ی منوهای مربوط به محیط ویندوز می باشد که شامل منوهای File ، Edit ، View ، Favorites ، Tools و Help می باشد .
هر کدام از این گزینه ها دارای زیر مجموعه هایی می باشد که در ادامه به شرح آنها خواهیم پرداخت .

3- نوار ابزار Tool Bars

جهت انجام یک فرمان خاص از این نوار استفاده می گردد .

نکته :در صورت ظاهر نبودن نوار ابزار از منوی View گزینه ی Toolbars را انتخاب کرده و سپس Standard Buttons را فعال نمایید .

4- نوار وظیفه Task Bar

پایینی ترین نوار در محیط Desktop ویندوز ، نوار وظیفه می باشد که در قسمت پایین و سمت چپ صفحه نمایش دکمه ی Start مشاهده می گردد . با کلیک کردن بر روی آن کلیه ی نرم افزارهای تحت ویندوز به چشم می خورد . وظیفه ی دیگر این نوار آنست که در هنگام اجرای یک برنامه و یا باز کردن یک پنجره نام آنرا نشان می دهد .
نکته : برای افزودن نوار ابزار به Task Bar در مکان خالی بر روی نوار راست کلیک کرده از منوی باز شده گزینه های دلخواه را انتخاب کنید .

5- نوار آدرس Address Bar

نواری است که آدرس مکانهای مختلف در ویندوز را نشان می دهد . برای فعال کردن Address Bar از منوی View ، از سربرگ Toolbars گزینه ی Address Bar را انتخاب کنید .

6- نوار وضعیت یا Statues Bar

نواری است که وضعیت اشیاء و خصوصیات آنها را در قسمت پایین و سمت چپ صفحه نمایش می دهد . برای ظاهر کردن این نوار از منوی View گزینه ی Statues Bar را فعال کنید .

 

روشهای نسخه برداری در Windows-XP

1- ابتدار فولدر مورد نظر را انتخاب ، سپس بر روی آن راست کلیک کرده و گزینه ی Copy را از منوی باز شده انتخاب می نماییم . سپس به محیط مقصد رفته و با راست کلیک مجدد گزینه ی Paste را کلیک می کنیم .

2- انتخاب Folder ، سپس از منوی Edit گزینه ی Copy را کلیک می کنیم و بعد از آن به درایو مقصد رفته از منوی Edit گزینه ی Past را کلیک می کنیم .

3- می توان از کلیدهای میانبر استفاده کرد . به این صورت که ابتدا فولدر مورد نظر را انتخاب کرده سپس برای Copy کردن ، کلیدهای Ctrl + C و برای Past کردن کلیدهای Ctrl +V را همزمان فشار می دهیم .

4- به وسیله ماوس یعنی انتخاب Folder و کشیدن Folder مورد نظر به پنجره ی دلخواه (Drag & Drop)



ایجاد کلید میانبر برای Folder

روش های ایجاد Short cut

1- کلیک راست روی فولدر مورد نظر و انتخاب گزینه ی Create shortcut
2- انتخاب کردن فولدر مورد نظر و سپس از منوی File گزینه ی New و در نهایت انتخاب زیر منوی Short cut

در فضای خارج از مکان فولدرهای یک درایو راست کلیک کرده و از منوی باز شده گزینه ی New و سپس زیر منوی Shortcut را انتخاب کنید پنجره ای با عنوان Create shortcut باز می شود . در قسمت Brows نرم افزار مورد نظر را انتخاب کرده و Ok کنید ، سپس کلید Next را فشار دهید و در آخر نام مورد نظر را برای Shortcut وارد کرده و کلید Finish را فشار دهید . قابل ذکر است که این آیکون ها دارای یک فلش کوچک در قسمت پایین و سمت چپ شکل فولدر می باشد .



نکته : اگر قصد ایجاد Shortcut در محیط Desktop را دارید از فرمان Send to استفاده کنید و یا Drag & Drop کنید .

فرمان Send To :

همانطور که در بالا قید شد یکی از روشهای Shortcut فرمان Send to می باشد . برای این کار نرم افزار یا فایل مورد نظر را Select کرده بر روی آن راست کلیک کنید سپس گزینه ی Send to و از زیر منوی باز شده ، مقصد را انتخاب کنید .

 

حذف یک فایل یا فولدر

برای حذف یک فایل چندین روش وجود دارد که در ذیل به آنها اشاره خواهد شد :

1- انتخاب فایل یا فولدر مورد نظر و فشردن کلید Del از صفحه کلید
2- انتخاب فایل یا فولدر مورد نظر ، فشردن کلیک سمت راست ماوس و انتخاب گزینه ی Delete از منوی باز شده
3- انتخاب فایل یا فولدر سپس کشیدن آن توسط ماوس به پنجره ی Recycle Bin ( سطل زباله )
4- انتخاب فایل یا فولدر مورد نظر و سپس انتخاب گزینه ی Delete از منوی File
5- انتخاب فایل یا فولدر مورد نظر و فشردن دکمه ی Delete از نوار ابزار پنجره ی جاری



نکته :همانطور که در قبل گفته شد حذف یک فایل یا فولدر در ویندوز XP در دو مرحله انجام می گیرد . در مرحله ی اول فایلها وارد پنجره ی Recycle bin شده و در مرحله ی دوم از آنجا حذف می گردند . اگر می خواهید فایل یا فولدری را به صورت مستقیم حذف نمایید کلیدهای Shift+Del را همزمان بفشارید .

نکاتی در رابطه با Recycle Bin (سطل زباله):

سطل زباله یا Recycle Bin مکانی است که فایلها پس از حذف در آن ذخیره می شوند تا در صورتیکه کاربر نیاز مجدد به بازگشت فایل پیدا نمود این امکان برای او وجود داشته باشد . پس امکان بازیابی فایل ها به مکان اولیه از امکانات این پنجره می باشد . در صورتیکه بخواهید چنین کاری انجام دهید به روش زیر عمل کنید :

ابتدا بر روی فایل یا فولدر مورد نظر کلیک نمایید تا به حالت Select درآید ، سپس از منوی File بر روی گزینه ی Restore کلیک کنید تا فایل دلخواه شما به مکان اولیه بازگردانده شود .
اما ممکن است بخواهید کلیه ی فایل های موجود در Recycle Bin را به مکان اولیه بازگردانید . پس از منوی File بر روی گزینه ی Restore all کلیک کنید . و روش آخر انتخاب فایل یا فولدر مورد نظر و یا کلیه ی آنها توسط ماوس بوده که پس از آن کلیک سمت راست ماوس را فشرده بر روی گزینه ی Restore کلیک نمایید .
اگر مایل هستید پنجره ی Recycle Bin را خالی از هر گونه شی نمایید از منوی File بر روی گزینه ی Empty Recycle Bin کلیک کنید . این مرحله از حذف ، حذف کامل بوده و دیگر امکان بازیابی فایل مقدور نمی باشد .

Cut و Past:

در صورتیکه مایل هستید یک فایل یا گروهی از فایلها یا فولدرها را از یک مکان برداشته و به مکان دیگر ببرید ، آن فایل یا فولدر را به حالت Select در آورید ، سپس با فشردن کلیک سمت راست ماوس و انتخاب گزینه ی Cut و یا از منوی Edit و انتخاب گزینه ی Cut آن فایل را بصورت موقت از مکان خود حذف و در حافظه قرار می دهید ، حال به مقصد مورد نظر بروید و با فشردن کلیک سمت راست ماوس و انتخاب گزینه ی Paste و یا از منوی Edit ، انتخاب گزینه ی Past آن فایل یا فولدر را به مکان دلخواه انتقال دهید .

آرایش Icon ها در محیط Windows

بر روی فضای خالی در محیط مربوطه راست کلیک کرده ، از منوی باز شده عبارت Arrange Icon را انتخاب نمایید . کشوی باز شوی زیر با عمل کردهای قید شده مشاهده می گردد :

- By Name: آیکونها بر اساس نام و به ترتیب صعودی مرتب می شوند.
- By Type: آیکونها بر اساس پسوند مشخص می شوند با این توضیح که ابتدا فولدرهایی که پسوند ندارند از روی نام مرتب کرده ، سپس فایل های دارای پسوند یکسان را از روی نامشان مرتب می کند.
- By Size: بر اساس حجم اشغال شده توسط فایل ها آنها را مرتب می کند.
- By Date: بر اساس تاریخ ایجاد فایل آنها را مرتب می کند.


نکته :اگر بخواهیم تمام پنجره های روی Desktop را بر روی Taskbar نیز داشته باشیم بر روی نوار وظیفه راست کلیک کرده و گزینه ی Toolbars را انتخاب کرده و سپس گزینه ی Desktop را فعال کنید .

 

آشنایی با برنامه ی Notepad

برای باز کردن برنامهNotepad می توان در محیط Desktop در یک محیط خالی راست کلیک کرده و از کشوی باز شوی New گزینه ی Text Document را انتخاب کرد و یا بر روی Start کلیک کرده گزینه ی Accessories و سپس انتخاب برنامه ی Notepad .
این برنامه برای تایپ متنهای ساده که بدون قالب خاصی باشد استفاده می شود ، همچنین یکی از استفاده های دیگر این برنامه برای طراحان Web می باشد . بدین صورت که آنها تگ های HTML را در Notepad وارد کرده و سپس آن فایل را با پسوند مربوطه Save می نمایند .


شرحی کوتاه بر منوی های برنامه Notepad :

منوی File

- گزینه ی New : ایجاد یک فایل متنی جدید
- گزینه ی Open : فراخوانی فایل های موجود
- گزینه ی Save : ذخیره کردن یک متن با نام پیش فرض برنامه
- گزینه ی Save as : ذخیره کردن یک متن با نام دلخواه
- گزینه ی Page setup : تنظیمات مربوط به صفحه ، اندازه کاغذ ، حاشیه و ...
- گزینه ی Print : برای چاپ متن
- گزینه ی Exit : خروج از Notepad

منوی Edit

- گزینه ی Undo : بازگردانی آخرین عمل انجام شده
- گزینه ی Cut : جدا کردن یک قسمت متن و انتقال آن در حافظه ی موقت.
- گزینه ی Copy : نسخه برداری از یک قسمت یا متن .
- گزینه ی Past : مکمل گزینه ی Cut می باشد . در واقع متن جدا شده از متن که در حافظه ی موقت ذخیره
شده بود بوسیله ی فرمان Cut در محل دلخواه فراخوانی می شود .
- گزینه ی Delete : معادل فشردن کلید Del می باشد برای پاک کردن یک قسمت .
- گزینه ی Find : در صورتی که بخواهیم یک حرف ، کلمه و یا عبارت خاص را در متن تایپ شده جستجو کنیم از این عبارت استفاده می کنیم . کلمه ی مورد جستجو را در جعبه ی مربوط به Find What وارد می کنیم .

با این توضیح که :

-اگر گزینه ی Mach case را فعال کنیم دقیقا مانند عبارت تایپ شده عمل جستجو را انجام می دهد یعنی بین حروف کوچک و بزرگ حساسیت نشان می دهد .
- اگر بخواهیم عمل جستجو از بالا به پایین انجام شود در قسمت Direction گزینه ی Up را فعال کرده و اگر بخواهیم از پایین به بالا انجام شود گزینه ی Down را فعال می کنیم .
- گزینه ی Find next : در صورت اجرای فرمان Find برای ادامه ی جستجو از این فرمان استفاده می شود .
- گزینه ی Replace : برای جستجوی یک حرف یا کلمه و جایگزین کردن آن با حرف یا کلمه ای دیگر .
- گزینه ی go To : برای رفتن به سطری خاص در متن وارد شده از این گزینه استفاده می شود .
- گزینه ی Select All : برای انتخاب تمامی متن یکجا استفاده می شود .
- گزینه ی Time/Date : برای درج تاریخ و ساعت سیستم در مکان دلخواه استفاده می شود .

منوی Format :

- Word Warp : از شکسته شدن متن تا زمانیکه از Enter استفاده می شود جلوگیری می کند .
- Font : در صورتیکه بخواهید Font نوشته شده بر روی صفحه ی Notepad را تغییر دهید از این گزینه استفاده می شود .

منوی View :

- Status bar : گزارش وضعیت

 

فصل چهارم

 

منوی Start

با کلیک بر روی دکمه ی Start و یا فشردن کلیدهای Ctrl + Esc این منو ظاهر می شود :

در قسمت بالای منوی Start نام کاربر (user) را مشاهده می کنید ، در قسمت چپ برنامه های جانبی ویندوز نظیر IE و E-mail و یک لیست از آخرین برنامه هایی که مورد استفاده قرار داده اید را می بینید ، و در نهایت عبارت All Programs که در نگارش های قبلی ویندوز Programs نامیده می شد و متشکل از اکثر نرم افزارهای موجود در کامپیوتر شما است .
در قسمت راست منوی Start گزینه هایی قابل دسترسی اند که عموما عنوان دکمه های وظیفه به آنها اطلاق می شود که به طور مفصل به تفسیر آنها خواهیم پرداخت . منوی Start نسبت به نگارشهای قبلی ویندوز دارای دستورات کمتری بوده که از آن جمله می توان به Setting and favorites که در ویندوز 98 و ME وجود داشتند اشاره کرد .

نکته :با کلیک راست بر روی منوی Start و انتخاب گزینه ی Properties می توانید به منوی Start کلاسیک که مربوط به نگارشهای قدیمی ویندوز است دست یابید .

عنوان دیگر این قسمت استفاده از منوی Start پیش فرض ویندوز XP است که در حال حاضر در محیط ویندوز شما فعال می باشد .

Control panel:

شامل عناوینی است که تقریبا اجازه هدایت تمام تنظیمات ویندوز را به کاربر می دهد که آنرا به تفصیل مورد بررسی قرار خواهیم داد .

Printer and faxes:

به کمک این گزینه کاربر قادر خواهد بود دستگاههای پرینتر و فاکس را به محیط ویندوز شناسانده و از آنها استفاده کند .

  
نویسنده : صادق شهامتی ; ساعت ۳:٥٥ ‎ب.ظ روز شنبه ۳ دی ۱۳٩٠
تگ ها :