تاسیسات و تجهیزات الکتریکی

مطالب مفید برای علاقمندان مهندسی برق، حفاظت، کنترل و ابزار دقیق

انواع دتکتورها

دتکتورها می توانند بعنوان مهمترین ادوات سیستم اعلان حریق مطرح شوند که وظیفه آشکار سازی و حس کردن وقوع آتش را دارند این ادوات به انواع و اشکال مختلف ساخته می شوند که به قرار زیر اند:

 

۱- دتکتور دودی (Smoke Detector)

این دتکتور ها در سه نوع در بازار موجود هستند: یونیزاسیون، نوری( فتو الکتریک) و اشعه ای (Beam)

۲- دتکتور حرارتی (Heat Detector)

شامل دو نوع حرارتی ثابت(Fix) و حرارتی افزایشی (Rate Of Rise)

۳- دتکتور گازی (Gas Detector)

این دتکتور ها نیز با تکنولوژی های خاصی در بازار ارائه شده اند که می توان به دو نوع زیر اشاره کرد:

دتکتور مکنده گازی (Aspirating Gas Detectors)  و دتکتور های گازی مسیر باز (Open Path Gas Detector) که از تکنولوژی نوری بهره مند هستند.

در ادامه به معرفی بیشتر این دتکتورها خواهم پرداخت.

  
نویسنده : مهندس شهامتی ; ساعت ۱٠:٥٩ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۱٩ دی ۱۳۸٩

استاندارد های سیستم های اعلان حریق

یک متن مقایسه مابین استانداردهای اروپایی و آمریکایی درباره سیستم های اعلان حریق به آدرس زیر مراجعه کنید:

http://www.redbooklive.com/pdfdocs/NFPA72andEN54.pdf

  
نویسنده : مهندس شهامتی ; ساعت ۱۱:٥۱ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ۱٦ دی ۱۳۸٩
تگ ها :

نمونه یک User Manual (دفترچه راهنمای کاربر) کنترل پانل سیستم متعارف

یک نمونه دفترچه راهنمای مصرف کننده را به عنوان یک سیستم ساده و گویا برای شما معرفی می کنم که توابع ساده موجود روی یک کنترل پنل ساده را به شما نشان می دهد.Conventional Control Panel User Manual Sample

 

 اگر در دیدن مطلب فوق مشکلی وجود دارد می توانید به آدرس زیر مراجعه کنید:

http://www.bardic.co.uk/downloads/tech/Zircon%20EN%20User%20Manual.pdf

همانگونه که در شکل صفحه دوم این متن ملاحظه می فرمایید یک کنترل پنل سیستم اعلان حریق معمولا دارای المان های زیر است:

۱- نمایشگر های(لامپ های ال ای دی) مربوط به هر زون که وقوع آتش را با روشن شدن و اعلام ناحیه مورد نظر نمایش می دهند.

۲- شستی های مختلف موجود روی کنترل پانل که برای هدف های خاص مثل خاموش کردن زنگ بیزر، تائید وصول آلارم، بازنشانی مجدد یا ریست کردن دستگاه، تست کردن لامپ ها، خاموش کردن آلارم زون ها و چند کلید دیگر بسته به تنوع در آپشن های موجود روی هر کنترل پنلی که توسط سازندگان مختلف ارائه می شوند.

در فایل فوق با تمامی شستی های اشاره شده می توانید آشنا شوید. همانگونه که ملاحظه کردید در بخش ۷ متن مذکور با نگهداری سیستم آشنا می شوید که بحث مهمی در سیستمهای اعلان حریق محسوب می شود برای این منظور بایستی دفترچه ای که شامل اطلاعات تمامی خطاهای داخلی سیستم است ایجاد شود و توسط شخص مسئول بصورت روزانه پر شود همچنین سیستم بایستی بطور روزانه، هفتگی، ماهیانه وسالانه مورد تست های مختلفی قرار گیرد که بطور خلاصه در متن به آنها اشاره شده است.

  
نویسنده : مهندس شهامتی ; ساعت ۱٠:۱۸ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ۱٦ دی ۱۳۸٩
تگ ها :

سیستم های اعلان حریق

انواع سیستمهای اعلان حریق:

1- سیستم اعلان حریق معمولی یا متعارف (Conventional)

از یک تابلو مرکزی کنترل Control Panel تشکیل شده است که به چند کارانداز (اعم از شستی ها و آشکار سازها) و چند آژیر و احتمالا فلاشر متصل شده است. مرکز کنترل اعلام حریق به شبکه برق کمکی وصل میشود. هر یک از کار انداز ها هنگام مواجهه با آتش در یک منطقه از ساختمان، باعث تغییر در مدار الکتریکی مربوطه خواهند شد. مرکز کنترل و اعلام حریق، مداری را که اعلام خطر کرده است را تشخیص می دهد و کلیه آژیر های مدار وابسته را به کار می اندازد. این ناحیه های حفاظت شده را زون(Zone)  می نامیم که این سیستم ها فقط قادر به تشخیص و اعلان ناحیه یا Zone آسیب دیده از حریق هستند.معمولا سیم کشی این سیستم ها بصورت شعاعی انجام می گیرد که از نوع حلقوی ارازنتر است و در انتهای مدار هر زون از یک مقاومت در حدود 10 کیلو اهم استفاده می شود. 

2- سیستم اعلان حریق آدرس پذیر (Addressable)

در این سیستم تمامی عناصر بکار رفته مثل آشکار ساز ها (Detector)، شستی ها(Manual Call Point) و آژیر ها (Buzzer) توسط یک کد یا آدرس مشخص می شوند. این سیستم قادر است با شناسایی آدرس المان ها محل دقیق وقوع آتش سوزی را با به صدا در آوردن آژیر آن بخش اعلام کند. این سیستم ها معمولا بصورت حلقوی (Loop) سیم کشی می شوند. این سیستم ها دارای مشخصات فنی بالاتر و قابلیت ها بیشتری نسبت به سیستم های متعارف هستند.

 

اعلام حریق بر مبنای استاندارد NFPA72
 
1 – مساحت هر زون 2000 متر مربع می باشد .
2 – حداکثر طول زون 3000 متر می باشد .
3 – حداکثر تعداد المان های هر زون ( شامل شستی ، دتکتور و ... ) 24 المان است و بهتر است حداکثر 20 عدد منظور گردد .
4 – هر طبقه مسکونی می تواند بر روی یک زون قرار گیرد .
5 – پیشنهاد می شود شستی اعلام حریق راهرو طبقات بر یک زون مجزا قرار گیرد .
6 – در جاهائی که دارای ولتاژ القائی است ( اتاق ترانس ، سوئیچ و ... ) میبایست از سیم روکشدار استفاده گردد .
7 – سیم باید در لوله مستقل و مجزا باشد .
8 – چنانچه سقف و کف کاذب دارای ارتفاع بیش از 80 سانتیمتر باشند ، نیاز به دتکتور دارند .
9 - اگر فاصله پارتیشن نصب شده تا سقف کمتر از 30 سانتیمتر باشد ، باید برای آن دتکتور مجزا در نظر گرفته شود .
10 – اگر ارتفاع گچبری سقف بیش از 50 سانتیمتر باشد لازم است دتکتور مجزا برای هر فضا مدنظر قرار داده شود .
11 – کلیه انبارها می بایست دارای دتکتور باشند : الف - در صورتی که انبار در واحد مسکونی باشد ، لازم است یک دتکتور حرارتی برای آن در نظر گرفت. ب - برای انبارهای موجود در پارکینگ اگر بصورت ردیفی باشد در فاصله 50 سانتیمتر از انبارها و در فاصله حداکثر 8 متر از هم نصب می شوند و اگر انبارها بصورت مجموعه ای باشد یک دتکتور در مسیر ورودی به آنها نصب می شود .
12 – در مجاورت تابلو کنتورهای برق یک دتکتور دودی نصب می شود .
13 – هر موتورخانه و چاهک آسانسور میبایست دارای یک زون مجزا از دتکتور های دودی باشد ( استفاده از ردیاب مکنده دودی Smoke Aspretion System پیشنهاد می شود ) .
14 – در سوله های صنعتی و ساختمانهای دارای رایزر برق ، لازم است لازم است از دتکتور مکنده دودی و یا ردیاب حرارتی کابل ( Linear Heat Detector ) استفاده شود .
15 – حداکثر سطح پوشش دتکتور دودی 100متر مربع و برای دتکتور حرارتی 60 متر مربع می باشد .
16 – حداکثر ارتفاع نصب دتکتور دودی 12 متر و برای دتکتور حرارتی 8 متر می باشد .
17 – برد دتکتور ها : الف - دتکتورهای دودی : دایره ای به شعاع 6.5 متر ، فاصله دتکتور دودی 10.6 متر تا 15 متر بر حسب مکان و آرایش نصب ب - دتکتورهای حرارتی : دایره ای به شعاع 5.3 متر در محلهایی با ریسک بالا مانند آشپزخانه ، دایره ای به شعاع 6.5 متر در محلهایی با ریسک کمتر مانند پارکینگ ، فاصله دو دتکتور حرارتی 7.5 متر تا 10.6 متر بر حسب مکان و آرایش نصب
18 – استفاده از دتکتور های دوکاناله در هتل ها و ساختمانهای مسکونی خوب ولی برای مکانهای صنعتی لازم است از دتکتور مجزا استفاده نمود .
19 – محل نصب ددکتور دودی نباید در مجاورت یا نزدیک جریان هوا باشد ( دور از پنجره ، درب و فضای باز پارکینگ ) .
20 – حداقل فاصله دتکتور تا دیوار و یا پارتیشن 50 سانتیمتر و حداکثر 7 متر برای دتکتور دودی و 5.5 متر برای دتکتور حرارتی می باشد .
21 – بهترین مکان نصب تابلوی اعلام حریق در نگهبانی ، سرایداری و اتاق اطلاعات و یا در نزدیکی ورودی ساختمان می باشد به نحوی که مورد رویت عموم و خصوصا مامور آتش نشانی باشد .
22 – در فضای سوله ، حداکثر فاصله پیمایشی که فرد جهت رسیدن به شستی طی می کند نباید بیشتر از 20 متر باشد .
23 – در سقف های شیبدار لازم است دتکتورها در ارتفاع 50 سانتیمتر پائین تر از مرتفع ترین نقطه سقف نصب شوند .
24 – شستی اعلام حریق : شستی اعلام حریق در حالت معمولی در ارتفاع 120 تا 140 سانتیمتر و تابلو اعلام حریق در ارتفاع 170 سانتیمتر از کف نصب شوند . فاصله شستی ها در راهرو های پهن و کم تردد بین 30 تا 45 متر . فاصله شستی ها در راهروهای پرتردد و باریک و پله بین 15 تا 25 متر . در کنار هر درب یا راه پله خروجی ( در هنگام تخلیه ساختمان ) یک شستی نصب شود . استفاده از شستی در محلهای فرار و خروج و ابتدای راه پله .
25 – برای مجتمع های مسکونی و سوله های بزرگ ، استفاده از سیستم آدرس پذیر الزامی است .
26 - حداکثر طول لوپ 3 کیلومتر و دارای حداکثر 128 المان می باشد .
27 – در سیستم آدرس پذیر نمی توان مسیر رفت و برگشت را درون یک لوله قرار داد .
28 – حداکثر تعداد لوپ 4 عدد می باشد .
29 – در هر ناحیه ( zone ) حداکثر تعداد 24 عدد انواع سنسور در نظر گرفته شود .
30 – کابل ارتباطی سنسورها از نوع ( JY-ST-Y ) و با ضخامت 8 دهم میلیمتر انتخاب گردد . از کابل با سیم مقطع 1.5 میلیمتر برای آژیرها و شستی ها می توان استفاده نمود .
31 – در مجتمع های تجاری ، مسکونی نیازی به ارتباط خاصی بین سیستمهای کنترل اعلام حریق واحدهای تجاری و مسکونی نیست و فقط آژیرهایی در فضای بیرون در نظر گرفته شود .
32 – واحدهای تجاری هر کدام دارای یک سیستم اعلام حریق مستقل باشند و در پاساژها از یک سیستم اعلام حریق مرکزی استفاده شود .
33 – در انتهای مسیر آژیرها مقاومت پایان خط در نظر گرفته شود .

 

  
نویسنده : مهندس شهامتی ; ساعت ۱۱:٤۳ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ۱٥ دی ۱۳۸٩

انواع سیستمهای زمین ( ارتینگ)

بطور کلی به منظور 1- تامین حفاظت جانی انسان ها 2- عملکرد مناسب دستگاهها 3- کنترل نویز، از سیستمهای زمین که به اصطلاح ارتینگ یا گراندینگ نامیده می شوند، استفاده می کنیم که طبق تعریف عبارتست از:  اتصال الکتریکی تجهیزاتی که -با برق کار می کنند و بدنه فلزی دارند و یا -با برق کار نمی کنند و بدنه فلزی دارند و حتی در مواردی خاص -با برق کار نمی کنند و بدنه فلزی هم ندارند یعنی عایق هستند به شبکه زمین.

نام گذاری سیستم های زمین

جهت مشخص کردن نحوه زمین کردن سیستم ها از حروف اختصاری به شرح زیر استفاده می شود:

حرف اول از سمت چپ مشخص کننده نوع رابطه سیستم نیرو در سمت تغذیه با زمین است بدین صورت که اگر حرف T باشد بدین معنی است که نقطه خنثی سیستم در سمت تغذیه بطور مستقیم زمین شده است و اگر حرف I باشد به این معنی است که یک نقطه از سیستم در سمت تغذیه از طریق امپدانسی به زمین وصل است.

حرف دوم از سمت چپ مشخص کننده نوع رابطه بدنه های هادی تاسیسات، در سمت مصرف، با زمین است بدین صورت که اگر حرف T‌ باشد بدین معنی است که بدنه هادی از نظر الکتریکی بطور مستقیم و مستقل از اتصالات زمین، به زمین وصل شده است و اگر حرف N باشد به این معنی است که بدنه های هادی در سمت مصرف به نقطه زمین شده سیستم نیرو (یعنی هادی حفاظتی) وصل شده اند.

سیستم های زمین به سه گروه IT , TT , TN  تقسیم شده اند. معمول ترین و پر کاربرد ترین آنها سیستم TN‌ است که خود بر مبنای نحوه استفاده از هادی های حفاظتی و حنثی به سه طریق می تواند اجرا شود.

اگر در سرتاسر سیستم، بدنه های هادی از طریق یک هادی حفاظتی به نام PE به نقطه خنثی N در مبدا سیستم وصل باشند به این سیستم TN-S گفته می شود که حرف S‌ از کلمه Separate به معنی مجزا، گرفته شده است.

اگر در سرتاسر سیستم، بدنه های هادی به هادی مشترک حفاظتی/خنثی به نام PEN وصل باشند به این سیستم TN-C‌ گفته می شود که حرف C‌ از کلمه Common‌ به معنی مشترک، گرفته شده است.

در مواردی که قسمتی از سیستم از مدا تا نقطه تفکیک ( معمولا جاییکه برق توسط شرکت توزیع به مصرف کننده تحویل داده می شود) هادی مشترک حفاظتی/ خنثی PEN‌ دارند اما از آن به بعد دو هادی حفاظتی (PE) و خنثی (N) از هم جدا می شوند، از هر دو حرف C و S‌ استفاده خواهد شد به نحوی که چنین سیستمی به نام TN-C-S‌ معروف است.

 

 

  
نویسنده : مهندس شهامتی ; ساعت ٦:٢٧ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۳ دی ۱۳۸٩
تگ ها :

فهرست مطالب

به نام یزدان پاک

در این نوشتار سعی خواهم داشت مطالب فنی و تجربیات اجرایی خود در زمینه‌های مختلف را که می تواند مورد استفاده دانشجویان، متخصصان و علاقه مندان رشته های فنی ، خصوصا مهندسی برق قرار گیرد را در اختیار این عزیزان قرار دهم.

مطالبی که فعلا تصمیم دارم به آنها اشاره کنم شامل سرفصل های زیر است:

1- سیستم های زمین ( ارتینگ) و انواع آن

2- سیستم های اعلان حریق

3- سیستم های صوتی

4-سیستم آنتن مرکزی

5- پله برقی و آسانسور

6- کنترل توان راکتیو

7- درب اتوماتیک، دزدگیر و دوربین مدار بسته

این عناوین از سرفصل درس تاسیسات الکتریکی جریان ضعیف که در ترم پائیز برای دانشجویان رشته مهندسی برق یکی از واحد های دانشگاهی  تدریس کردم اخذ شده است. همچنین نظر به اینکه در حال حاضر مشغول اجرای پروژه ای تحت عنوان "سیستم اعلان حریق مرکزی " هستم که به موارد فنی آن اشاراتی خواهم نمود. قابل ذکر است در صورتیکه باز خورد مثبتی از ایجاد این وبلاگ داشته باشم در آینده به عمق مطالب فوق الذکر افزوده و حتی در صورت نیاز به مطالب جدید نیز خواهم پرداخت. بدیهی است همانگونه که تجربیات فعلی اینجانب حاصل همفکری و راهنمایی های دوستان و اساتید بسیار ارزشمندی بوده که تا بحال با ایشان کار کرده ام برای ادامه کار نیز پیشنهادات و راهنمایی های ارزشمند تک تک شما عزیزان بر عمق و ارزش مطالب این وبلاگ خواهد افزود و مایه خوشوقتی خواهد بود که زمینه ای برای اشتراک تجارب تخصص های مورد نیاز برای همگان باشد.

 

  
نویسنده : مهندس شهامتی ; ساعت ٥:۱٧ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۳ دی ۱۳۸٩